Marże w trudnych czasach – potencjalny wpływ kryzysu na rozliczenia w grupach kapitałowych

Jeśli obecny kryzys się pogłębi lub będzie trwał dłuższy czas, w łańcuchach wartości dodanej międzynarodowych grup kapitałowych zacznie brakować płynności finansowej.

Powodów może być wiele, chociażby wstrzymane kontrakty z klientami (skutkujące spadkiem lub całkowitym brakiem przychodów), przerwane łańcuchy dostaw surowców i materiałów (wpływające negatywnie na produkcje w grupie), czy też problemy z realizacją procesów biznesowych ze względu na ograniczenia w usługach i transporcie.

W zaistniałej sytuacji centrale grup kapitałowych mogą poszukiwać środków pieniężnych w strukturach grupy kapitałowej przez pożyczki wewnątrzgrupowe bądź systemy cash-pool. Mogą też podejmować decyzje o obniżaniu marż spółek w grupowych łańcuchach dostaw jeszcze w trakcie bieżących rozliczeń roku 2020. Jeśli centrale takie działania podejmą, ich skutki będą miały istotne znaczenie podatkowe.

Czy obniżka marż w zaistniałych warunkach będzie uzasadniona z perspektywy cen transferowych? Czy lokalny zarząd może zgodzić się na zmiany warunków rozliczeń w trakcie roku? Kiedy taka zgoda na istotną zmianę warunków pozbawiona będzie ryzyka odpowiedzialności karnej skarbowej? Czy takie sytuacje należy zgłaszać w ramach raportowania MDR?

Wszelkie gwałtowne zmiany w rozliczeniach z podmiotami powiązanymi spowodowane kryzysem będą wymagały rozważnej analizy pod kątem podatkowym. Polskie przepisy o cenach transferowych wskazują, że rozliczenia muszą być rynkowe już w trakcie roku. Zatem ich zmiany w trakcie roku 2020 także mogą podlegać ocenie podatkowej. Kryzys gospodarczy spowodowany koronawirusem jest sytuacją bez precedensu i stanem wyjątkowym, którego podmioty gospodarcze (działające niezależnie lub w grupach kapitałowych) nie mogły przewidzieć. W konsekwencji, należy założyć, że zarządzanie kryzysowe może uzasadniać pewne zmiany w zakresie alokacji zysków w ramach grupowego łańcucha wartości dodanej.

Zapewne w wielu przypadkach tj. w sytuacji biznesów bardzo dotkniętych skutkami kryzysu, uzasadnione mogą się okazać wszelkie działania ratujące firmy przed upadkiem, a lokalne spółki przed zamknięciem, nawet jeśli będą sprzeczne z założeniami polityki cen transferowych i wcześniejszym rozkładem odpowiedzialności za ryzyka gospodarcze. Jednak, w mniej oczywistych sytuacjach, zmiana ustalonych przez lata reguł i warunków w zakresie polityk cen transferowych wymagać będzie solidnego uzasadnienia. Rekomendowane jest ostrożne podejście do tematu i każdorazowa indywidualna analiza konkretnej sytuacji pod kątem biznesowym, z uwzględnieniem perspektywy poszczególnych podmiotów powiązanych i wcześniej stosowanych założeń.

Kto powinien ponieść ciężar finansowy materializującego się właśnie ryzyka? Czy i kiedy uzasadnione jest obniżanie już często niskich marż podmiotów rutynowych w grupach kapitałowych? Czy uzasadnione może być udzielanie pożyczek nieoprocentowanych / oprocentowanych poniżej rynku w ramach grupy? Czy możliwe są przedpłaty pewnych świadczeń grupowych? Czy dodatkowe koszty działań kryzysowych mogą stanowić koszt podatkowy w zależnych polskich spółkach rutynowych?

Na te i podobne pytania nie można odpowiedzieć w sposób uniwersalny. Dla każdego biznesu racjonalność dla tych działań i uzasadnienie będzie wynikało z konkretnej sytuacji biznesowej danej grupy i może dawać różny komfort i bezpieczeństwo. Tylko analiza przeprowadzona w dzisiejszych realiach ale z uwzględnieniem długoterminowych reguł współpracy, da wiarygodne odpowiedzi  i bezpieczeństwo, szczególnie pod kątem oceny odpowiedzialności KKS.

Mając na uwadze powyższe, istotne jest, by wszelkie zmiany w rozliczeniach, jakie mogą się pojawić wskutek obecnej sytuacji, analizować na bieżąco i gromadzić wiarygodne dane i analizy potwierdzające racjonalność podejmowanych decyzji i należytą staranność oceny skutków podatkowych tych decyzji. 

Powiązane teksty