Biegły nie oszacuje wartości rzeczy i praw majątkowych w transakcjach między podmiotami powiązanymi

Joanna Pachnik
Joanna Pachnik Starszy Menedżer
kontakt

Przy sprzedaży majątku po cenie odbiegającej od rynkowej, szacowanie będzie przebiegać na innych zasadach w przypadku podmiotów niezależnych, a na innych, jeśli jest to transakcja między podmiotami powiązanymi.

Szacowanie wartości majątku – zasada ogólna

Art. 14 ustawy o CIT reguluje kwestie rozpoznania przychodów z tytułu sprzedaży rzeczy lub praw majątkowych. Zgodnie z tym przepisem (art. 14 ust. 3) w przypadku, kiedy wartość wyrażona w cenie znacznie odbiega od wartości rynkowej, jej oszacowania dokonuje się z uwzględnieniem opinii biegłego. Nie będzie tak jednak w przypadku, jeśli transakcja jest zawarta między podmiotami powiązanymi.

Szacowanie wartości majątku przy sprzedaży do podmiotu powiązanego

Problemem dotyczącym ustalania wzajemnej relacji art. 11 ustawy o CIT z art. 14 tej ustawy zajmował się NSA m.in. w wyrokach z 15 grudnia 2010 (sygn. akt II FSK 1128/09 oraz II FSK 1528/09). Sąd stwierdził wówczas, iż rozpoznając sprawę, której stan faktyczny wypełnia przesłanki art. 11 ustawy o CIT, co prowadzi jednocześnie do wypełnienia przesłanek art. 14 ustawy o CIT, podmioty stosujące prawo muszą mieć na względzie, że kolizję powyższych przepisów, w zakresie wskazania prawidłowej metody oszacowania wartości zbytej rzeczy lub prawa majątkowego, należy rozwiązać przy pomocy reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali.(…) Skoro bowiem norma z art. 11 ustawy o CIT określa dodatkową cechę podmiotów objętych hipotezą tejże normy względem hipotezy normy z art. 14 ustawy o CIT, to relacja pomiędzy tymi normami prawnymi jest relacją szczególności do ogólności, czyli relacją wyjątku.

Ponieważ art. 11 ustawy o CIT jest lex specialis względem art. 14 tej ustawy, stwierdzenie istnienia powiązań kapitałowych i osobowych między stronami transakcji na podstawie art. 11 ustawy o CIT wyklucza zastosowanie procedury wynikającej z art. 14 ust. 3 ustawy o CIT (szacowanie wartości przez biegłego) – orzekł tak NSA w wyroku z 12 stycznia 2012 (sygn. akt II FSK 2068/10). W takim przypadku zastosowanie znajdą metody szacowania cen transferowych określone w art. 11 ustawy o CIT oraz rozporządzeniu TP.

Powiązane teksty