Zmiany w wewnątrzwspólnotowym VAT (cz. II): czy i dlaczego warto zadbać o odpowiednią dokumentację WDT.

Począwszy od 2020 r., aby skorzystać ze stawki 0% przy WDT, podatnik będzie musiał posiadać bardzo konkretne dokumenty potwierdzające dostawę do innego kraju UE.

1 stycznia 2020 r. bardzo istotnej zmianie ulegnie sposób dokumentacji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Wynika to z wejścia w życie Rozporządzenia Rady (UE) 2018/1911 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi.

Jak jest dziś?

Dla skorzystania ze stawki 0% VAT przy WDT, polski podatnik musi m.in. posiadać dowód, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju  i dostarczone do nabywcy na terytorium innego  kraju UE. Polskie przepisy wskazują przykładowe dokumenty, których posiadanie powinno być dla tych celów wystarczające. Co więcej, praktyka podatkowa jest dość liberalna i dopuszcza w zasadzie jakikolwiek dowód, o ile tylko potwierdza on jednoznacznie, że doszło do wywozu towaru z terytorium Polski do nabywcy w innym kraju UE (np. oświadczenie przewoźnika, potwierdzone przez kontrahenta zestawienie faktur, dokumenty generowane z systemu EMCS).

Praktyka dopuszcza również kopie dokumentów czy skany: organy podatkowe przyznają, że nie ma podstaw, aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu i przesłanemu w formie elektronicznej. Jeżeli zatem jest to dokument udostępniony w formie elektronicznej, e-mail, ksero, skan lub faks dokumentu, niebudzący wątpliwości co do jego autentyczności, może on stanowić dowód uprawniający do 0% przy WDT (tak np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 31 stycznia 2019 r., 0114-KDIP1-2.4012.828.2018.1.RM).

Nie przepisy i nie praktyka są dziś problemem, lecz subordynacja kontrahentów (zwłaszcza z niektórych krajów UE). Wiele podmiotów z UE nie ma bowiem w zwyczaju przekazywania polskim dostawcom jakiejkolwiek dokumentacji przewozowej, a już tym bardziej przekazywania jej terminowo czy z zachowaniem formalnej poprawności. Dokumenty przewozowe CMR bez pieczątki potwierdzającej odbiór towaru są często normą. A to w razie kontroli prosta droga do konieczności rozliczania VAT z tytułu WDT według stawki krajowej. Co gorsza, trzeba wówczas rozliczyć VAT, którego wartości kontrahent unijny nie płaci w cenie.

Co się zmieni?

Rozporządzenie UE zaostrza obowiązki dokumentacyjne będące warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki VAT. I tak, pojawiają się dwie grupy dokumentów akceptowanych jako dowód wysyłki lub transportu:

1) dokumenty odnoszące się do wysyłki lub transportu towarów (podpisany list przewozowy CMR, konosament, faktura za towarowy przewóz lotniczy lub faktura od przewoźnika towarów);

2) dokumenty nieodnoszące się do wysyłki (polisa ubezpieczeniowe, dokumenty bankowe, dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, poświadczenie odbioru).

Ściśle określony katalog dowodów to wyzwanie sameow sobie, ale nie jedyne. Przede wszystkim, dla stosowania stawki 0% VAT trzeba będzie posiadać odpowiednią kombinację dwóch dokumentów wskazanych wyżej, na dodatek dokumenty będą musiały pozostać niezależne od siebie i wystawione przez dwie różne strony.

Dodatkowo, w zależności od tego kto organizuje transport, sprzedawca będzie musiał „wskazać” wysyłkę lub uzyskać oświadczenie nabywcy o transporcie. Na uzyskanie oświadczenia przepisy przewidują rygorystyczny, krótki termin (do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła dostawa).

Spełnienie wskazanych wymogów stworzy domniemanie, że doszło do WDT. Z drugiej strony, organ podatkowy będzie mógł takie domniemanie obalić. Nie wolno więc zapominać o spełnieniu innych przesłanek do stosowania stawki 0% VAT, aby nie dać fiskusowi pretekstu do kwestionowania rozliczeń.

Jak się przygotować?

Można zacząć poszukiwania zaprzyjaźnionego notariusza, który będzie potwierdzał każde dokonane WDT. To jednak rozwiązanie dość radykalne. Na start, zdecydowanie warto więc z rozmysłem wdrożyć nowe zasady poboru i obiegu dokumentacji transportowej, uwrażliwić i przeszkolić pracowników (księgowości, logistyki, magazynów itp.), ale także porozumieć się z kontrahentami i spedytorami by odpowiednio zmodyfikować zapisy umowne. Trzeba pamiętać, że opisywane zasady obowiązywać będą w całej UE, więc podobne oczekiwania mogą mieć kontrahenci polskich podatników dokonujących WNT.

Apropos obowiązywania – ww. przepisy nie wymagają implementacji ustawowej. Kilka kwestii wypracuje pewnie praktyka (np. jaka forma dokumentów będzie dopuszczalna, jakie znaczenie będzie mieć formalna poprawność wypełnienia CMR, co z dokumentami akcyzowymi itp.). Nie zmienia to faktu, że do zmian należy przygotować się już dziś.

Chcesz wiedzieć więcej? Zachęcamy do kontaktu.

 

Zapraszamy na webcast EY: plit payment. Quick fix. Biała lista. Co jeszcze zaskoczy podatnika VAT?

Zapisz się


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>