Zmiany w GAAR – ewolucja czy rewolucja?

Głębokie zmiany w ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania przyjęte przez Radę Ministrów mogą być dużym wyzwaniem dla podatników i płatników.

Niedawno minęła druga rocznica obowiązywania w polskim systemie podatkowym tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Nad wprowadzeniem tego instrumentu pracowano już od dłuższego czasu, ale zadanie było wyjątkowo trudne w kontekście standardów wyznaczonych orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.

W ciągu ostatnich dwóch lat nie została wydana żadna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w oparciu o klauzulę, a już proponuje się bardzo istotne zmiany w dokumencie. Mogą one prowadzić do znacznie szerszego zastosowania instrumentu, dlatego szalenie ważne jest dobre zrozumienie, na czym proponowane przez ustawodawcę zmiany polegają.

Nierzadko może się okazać, że dotychczasowe analizy potwierdzające bezpieczeństwo podatnika muszą być uzupełnione lub zmienione. Niestety, podobnie jak poprzednie zmiany, tak i obecna nie będzie dotyczyła wyłącznie przyszłych zdarzeń. Nowa, dużo bardziej restrykcyjna klauzula będzie odnosiła się także do czynności już dokonanych – oczywiście tylko w odniesieniu do skutków podatkowych, jakie mogą mieć przełożenie na wysokość podatków płaconych począwszy od 2019 r.

Na gruncie proponowanej nowelizacji, pozycja podatników może być mniej stabilna, ponieważ klauzula może znaleźć zastosowanie nawet do czynności, których głównym celem nie było osiągnięcie korzyści podatkowej. Wystarczy, że korzyść (nawet mniejsza niż korzyść biznesowa) była niejako skutkiem ubocznym planowanych transakcji, aby podatnik musiał gromadzić dokumentację potwierdzającą, że jego działania nie były sztuczne. To szczególnie istotne w przypadku, gdy podatnik miał do wyboru dwie możliwe ścieżki działania, z których wybrał tę mniej opodatkowaną. Dotychczas jasne było, że takie rozwiązanie jest podstawowym prawem podatnika. Na gruncie nowej propozycji nie wydaje się, aby zasada ta była zniesiona, ale niewątpliwie doznaje pewnego zachwiania.

Kluczowe, planowane zmiany polegają na:

  • rozszerzeniu kręgu podmiotów w stosunku do których klauzula ogólna będzie mogła być stosowana. Dotychczas klauzulę można było zastosować jedynie w odniesieniu do działań podatników, projekt przewiduje możliwość jej stosowania również w stosunku do płatników
  • wprowadzeniu szczególnej sankcję w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego przy stwierdzeniu unikania opodatkowania. Do tej pory, w konsekwencji zastosowania klauzuli generalnej, podatnik musiałby jedynie wyrównać podatek do wysokości, jaką powinien zapłacić, gdyby nie stosował sztucznej konstrukcji (wraz z odsetkami). Aktualnie proponowane jest dodatkowe zobowiązanie podatkowe, którego stawki wahają się w granicach od 10 do 40%.

Panaceum na nowe przepisy dotyczące GAAR na pewno nie będzie uzyskanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Wszędzie tam, gdzie może zaistnieć uzasadnione podejrzenie, że zastosowana może być klauzula, organy odmówią wydania interpretacji. Funkcję zabezpieczającą może spełniać natomiast opinia zabezpieczająca. Jednak, mając na uwadze aktualne statystyki jej wydawania, potrzebne środki finansowe do jej uzyskania, jak również a może przede wszystkim czas oczekiwania na jej wydanie – podatników i płatników czeka wkrótce nie lada wyzwanie

Zachęcamy do lektury naszego raportu nt. planowanych zmian GAAR w Polsce i zapraszamy do kontaktu.

Raport można pobrać tutaj

English version of the report


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>