WSA: państwowa instytucja kultury odliczy VAT przy pomocy prewspółczynnika

Charakter działalności Polskiego Wydawnictwa Muzycznego sprawił, że instytucja została zobowiązana do odliczenia VAT tylko częściowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok 18 lipca 2018 r. (sygn. I SA/Kr 577/18), w którym orzekł, iż państwowa instytucja kultury ma odliczyć VAT przy pomocy prewspółczynnika.

PWM: wniosek o odliczenie całości podatku VAT

Z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości odliczenia VAT od wydatków na realizowane projekty zwróciło się Polskie Wydawnictwo Muzyczne (dalej: Instytucja kultury lub PWM).

PWM w przedstawionym opisie sprawy podkreśliło, iż jest pomiotem  wpisanym do Rejestru Instytucji Kultury. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT i prowadzi działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług. Instytucja kultury zaznaczyła, iż prowadzi działalność odpłatną, niepodlegającą zwolnieniu z opodatkowania, polegającą m.in. na odpłatnym wypożyczaniu zbiorów czy odpłatnej działalności edukacyjnej.

PWM zamierza zrealizować projekty w szczególności w zakresie:

  • opracowania, wydania, wykonania, rejestracji, udostępnienia i włączenia w proces edukacyjny wybitnych dzieł polskich kompozytorów
  • stworzenia kilkuminutowych wizytówek audio-wideo o każdym dziele z listy utworów ostatniego stulecia, zawierających m.in. wypowiedzi kompozytorów, artystów, muzykologów, a także przygotowania portalu internetowego i aplikacji na urządzenia mobilne z dostępem do przedmiotowych materiałów
  • digitalizacji zasobów PWM obejmującej min zakup i rozbudowę infrastruktury IT, zakup sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem, budowę platformy zasobów PWM, etc

Część z materiałów powstałych w ramach realizacji projektów zostanie przekazana nieodpłatnie (np. scenariusze lekcji o najnowszej muzyce polskiej do wykorzystania w szkolnictwie ogólnokształcącym, artystycznym oraz szeroko pojętej edukacji kulturalnej czy też płyty CD z dziełami polskich kompozytorów przekazywane w ramach nagród w placówkach oświatowych). Ale, zdaniem Instytucji Kultury, takie przekazanie przyczyni się do zwiększenia sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT poprzez promowanie twórczości określonych autorów, a tym samym zwiększenie ilości wypożyczeń. Również dostęp do opracowanych w ramach projektów portali będzie zasadniczo nieodpłatny, jednakże zdaniem Instytucji kultury ma na celu zwiększenie rozpoznawalności PWM. Wnioskodawca wskazał, że „nieodpłatne działania podejmowane przez wydawnictwo mają dwa cele. Z jednej strony mają charakter komercyjny, a zatem są bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą, gdyż służą promocji Wydawnictwa i mają prowadzić do zwiększenia sprzedaży opodatkowanej. Z drugiej strony mają na celu realizację zadań statutowych”.

Instytucja kultury chciała potwierdzenia, iż w zakresie realizowanych projektów celem odliczenia VAT nie jest zobowiązana do stosowania prewspółczynnika VAT, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług, lecz ma prawo do odzyskania pełnej kwoty podatku. Zdaniem PWM ponoszone nakłady są związane z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą.

Dyrektor KIS: Instytucja upowszechnia też kulturę

Z takim podejściem nie zgodził się Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej, który w interpretacji indywidualnej z dnia 27 marca 2018 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.11.2018.2.JM, stwierdził, że ponoszone przez Instytucję kultury nakłady będą związane nie tylko z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale również z upowszechnianiem kultury muzycznej w ramach realizowanych przez PWM zadań statutowych. W konsekwencji odliczając podatek VAT wynikający z faktur dokumentujących wydatki ponoszone w ramach projektów, PWM powinno zastosować prewspółczynnik, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.

Stanowisko wyrażone w interpretacji podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę Instytucji kultury. Sąd podkreślił, że bezpłatne udostępnienia zbiorów Instytucji kultury następują w ramach realizacji jej zadań statutowych i celów, dla których została powołana. Nie można uznać, że projekty realizowane przez PWM koncentrują się wyłącznie na przyszłych korzyściach w postaci zwiększenia sprzedaży opodatkowanej VAT. Tym samym, w ocenie WSA w Krakowie w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie zastosowanie znajdzie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Wyrok jest nieprawomocny.

Instytucja kultury ma upowszechniać kulturę, a nie prowadzić działalność gospodarczą

Analizując przedstawiony opis sprawy należałoby zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w interpretacji jak i z wydanym orzeczeniem. W świetle powołanego art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza z pewnymi wyjątkami – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Sporną kwestią w przedmiotowej sprawie było określenie, czy podejmowane przez Instytucję kultury nieodpłatne czynności powinny być uznane za wskazaną w powyższym przepisie działalność inną niż działalność gospodarcza czy może jednak towarzyszą one prowadzonej przez PMW działalności gospodarczej.

Instytucja kultury została powołana m.in. w celu upowszechniania kultury muzycznej przez edukację, działalność wydawniczą, udostępnianie materiałów związanych z dziedzictwem muzycznym, w tym nut i książek, digitalizowanie narodowych dóbr kultury w postaci tekstów muzycznych i niemuzycznych oraz materiałów ikonograficznych i audiowizualnych oraz organizowanie wydarzeń o ważnym znaczeniu dla kultury, nauki i edukacji.

Należałoby zatem uznać, że realizowane przez ten podmiot czynności polegające m.in. na nieodpłatnym udostępnianiu zbiorów na tworzonych portalach internetowych czy nieodpłatne przekazywanie materiałów muzycznych mają na celu realizowanie misji publicznej Instytucji kultury (zadań, dla których została powołana) a nie działań o charakterze komercyjnym, nawet jeśli mogą przyczynić się do zwiększenia w przyszłości sprzedaży opodatkowanej VAT. W analizowanej sprawie mamy zatem do czynienia z wydatkami związanymi z prowadzoną przez Instytucję kultury działalnością gospodarczą jak i działalnością inną niż gospodarcza. Dyspozycję art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług należałoby uznać za spełnioną.

Analizowaną sytuację powinno się odróżnić od przypadku, gdy przykładowo instytucja kultury prowadzi wyłącznie działalność w zakresie odpłatnego wstępu do muzeum, ale przewiduje zwolnienia z opłaty dla określonych grup osób np. kombatantów, dzieci do lat 7, etc. Wówczas zgodnie z dominującą praktyką organów podatkowych i linią orzeczniczą polskich sądów administracyjnych, działalność nieodpłatna jest realizowana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podobnie, jak w przypadku spółek zajmujących się transportem publicznym – zwolnienie z opłat za bilety dla określonych grup społecznych nie przesądza o prowadzeniu przez spółkę działalności innej niż działalność gospodarcza.

Podsumowując, oceniając zakres przysługującego instytucjom kultury prawa do odliczenia VAT, powinno się każdorazowo analizować charakter dokonywanych przez te podmioty czynności. Mając na uwadze powołane orzeczenie, nie można w każdym przypadku uznać, że czynności nieodpłatne instytucji kultury zawsze mają związek z prowadzoną przez te podmioty działalnością gospodarczą.

 


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>