Trudniej skorzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania WHT

Organy warunkują możliwość uzyskania zwolnienia z podatku u źródła (WHT) dochowaniem przez płatnika kryterium należytej staranności.

W 2019 roku ustawodawca wprowadził do polskiego systemu podatkowego szereg regulacji, mających na celu uszczelnienie systemu fiskalnego. Jedną z kluczowych zmian było wdrożenie dodatkowych, surowych, przepisów które obligują płatników WHT do zachowania należytej staranności przy weryfikacji odbiorców w kontekście płatności dokonywanych na rzecz podmiotów zagranicznych, co w szczególności obejmuje warunek weryfikacji ich statusu jako rzeczywistych właścicieli otrzymywanych płatności.

Dokonując weryfikacji należytej staranności należy odnieść się do aspektów istotnych z punktu widzenia stosowania danej preferencji podatkowej, dotyczy to w szczególności:

  1. weryfikacji statusu kontrahenta jako podatnika (rzeczywistego właściciela) w stosunku do otrzymanej należności, w tym poprzez pryzmat prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej przez ten podmiot,
  2. weryfikacji rezydencji podatkowej odbiorcy należności,
  3. weryfikacji otrzymanych dokumentów pod kątem ich zgodności ze stanem faktycznym (w tym na podstawie informacji dostępnych publicznie).

Warto przypomnieć, że spełnienie kryterium rzeczywistego właściciela jest uzależnione od wyniku dodatkowego testu, który obejmuje w szczególności:

  • okoliczność czy odbiorca otrzymuje płatność dla własnej korzyści, w tym czy decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
  • czy odbiorca nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części danej należności innemu podmiotowi,
  • czy odbiorca należności prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby / zamieszkania, jeżeli należności podlegające WHT będą uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zagadnienie rzeczywistego właściciela komentowaliśmy szerzej w naszych poprzednich artykułach [link], [link].

Organy podatkowe: status rzeczywistego właściciela jest elementem standardu należytej staranności

Nowe przepisy WHT są już przedmiotem interpretacji wydawanych przez organy podatkowe, m.in. we wrześniu 2019 roku wydano interpretacje przepisów prawa podatkowego w zakresie spełnienia kryterium należytej staranności przez płatnika. Jako przykład warto wskazać m.in. na interpretację z dnia 27 września 2019 r. o sygn. 0111-KDIB2-1.4010.344.2019.1.BKD oraz na interpretację z dnia 27 września 2019 r. o sygn. 0114-KDIP2-1.4010.323.2019.2.AJ.

W obu przypadkach organ podkreślił, że:

  • w każdym przypadku konieczne jest udokumentowanie (dla celów dowodowych) przez płatnika, że dochował on należytej staranności przy weryfikacji, o której mowa w 26 ust. 1 ustawy o CIT,
  • potwierdzeniem dochowania należytej staranności może być np. dysponowanie raportem sporządzonym przez niezależnego audytora, w zakresie działalności odbiorcy płatności (badanie dokumentów oraz faktycznej substancji biznesowej), a w przypadku podmiotów powiązanych np. uzyskanie dokumentów grupowych wskazujących na przepływy finansowe, a także substancję biznesową oraz rolę poszczególnych podmiotów w strukturze grupy,
  • na podmiocie wypłacającym dywidendę ciąży obowiązek weryfikacji, czy odbiorca należności jest z tytułu otrzymania dywidendy podatnikiem oraz czy prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby podatnika dla celów podatkowych,
  • konieczność potwierdzenia czy uzyskująca dochody z dywidendy spółka spełnia wszystkie warunki niezbędne do skorzystania ze zwolnienia z podatku u źródła, przy czym weryfikacja może zostać ograniczona do zastosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4-6 ustawy CIT, lecz powinna obligować podatnika do sprawdzenia czy istnieją okoliczności uniemożliwiające spełnienie przesłanek dotyczących statusu rzeczywistego właściciela oraz potwierdzenia, że odbiorca płatności prowadzi rzeczywistą działalność w kraju siedziby.

Powyższe wskazówki znajdują odzwierciedlenie w treści objaśnień zawartych w Projekcie Objaśnień Podatkowych w zakresie Podatku u Źródła opublikowanym przez Ministerstwo Finansów dnia 19 czerwca 2019 r.

Podsumowanie

Ostatnie zmiany w przepisach mogą doprowadzić do istotnej reformy w zakresie reguł poboru podatku u źródła. Trudniej jest skorzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania WHT. Zaostrzenie klauzuli rzeczywistego właściciela istotnie utrudnia prowadzenie transgranicznych operacji gospodarczych. Wprowadzenie dodatkowego kryterium należytej staranności, w świetle spełnienia szeregu dodatkowych przesłanek (np. w zakresie weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela) może prowadzić do istotnych wątpliwości praktycznych, a także do sporów z organami podatkowymi. Aby przygotować się na taką ewentualność podatnik powinien zadbać o odpowiednie udokumentowanie działań potwierdzających zachowanie należytej staranność.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>