SSE: uwaga na alokację kosztów

Leszek Patrzek
Leszek Patrzek Associate Partner
kontakt

Eksperci EY zalecają analizę podziału kosztów wspólnych działalności zwolnionej i opodatkowanej na zasadach ogólnych, oraz rozważenie stosowania innych kluczy niż tzw. klucz przychodowy w uzasadnionych sytuacjach.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność na terenie Specjalnych Stref Ekonomicznych (SSE) są zobowiązani do prowadzenia ewidencji w taki sposób, aby możliwe było precyzyjne rozdzielenie przychodów i kosztów związanych z działalnością zwolnioną z opodatkowania oraz działalnością opodatkowaną na zasadach ogólnych. Warto przy tym dodać, że w praktyce trudno byłoby znaleźć przedsiębiorców, którzy działając na terenie SSE nie prowadziliby jednocześnie działalności opodatkowanej. Wynika to chociażby z faktu osiągania nawet sporadycznie przychodów, które nie mogą zostać alokowane do działalności strefowej – jak przykładowo przychody ze sprzedaży środka trwałego, refaktur, działalności handlowej czy odsetek z lokat overnight.

O ile przedsiębiorcy z łatwością dokonują alokacji przychodów i kosztów jednoznacznie związanych z daną działalnością (strefową lub opodatkowaną), o tyle identyfikacja i alokacja pozostałych grup kosztów sprawia nierzadko wiele trudności.

Pierwszą trudnością jest właściwe rozpoznanie kosztów, które w dużej mierze ponoszone w związku z prowadzeniem działalności na terenie SSE, wykazują również związek z działalnością opodatkowaną.  Przykładowo, przy rozbudowanym biznesie często pojawiają się wątpliwości, którzy pracownicy wykonują choćby w niewielkim stopniu obowiązki skorelowane z działalnością pozastrefową lub czy finansowanie, z którego korzysta przedsiębiorca zostało przeznaczone wyłącznie na ograniczoną czasowo działalność strefową, czy też ma lub będzie miało przełożenie na obecną lub przyszłą działalność opodatkowaną na zasadach ogólnych.

Z naszego doświadczenia wynika, że takich wątpliwych obszarów jest dużo i każdy z nich powinien podlegać indywidualnej analizie, mając zawsze na uwadze specyfikę działalności przedsiębiorcy. Co więcej, prawidłowa kwalifikacja wszystkich występujących rodzajów kosztów to nierzadko dopiero pierwszy etap zmagań, z którym muszą się zmierzyć przedsiębiorcy strefowi.

Kolejnym krokiem jest odpowiednie przyporządkowanie tych kosztów do odpowiedniego wyniku z działalności. Jedynym kluczem alokacji kosztów wspólnych zdefiniowanym w ustawie o CIT jest klucz przychodowy, wynikający z art. 15 ust. 2 oraz 2a. Jest on oparty na proporcji wartości przychodów generowanych z obu typów działalności. Pojawia się jednak pytanie, czy klucz przychodowy powinien być stosowany w każdym przypadku podziału kosztów wspólnych, czy jednak jego zastosowanie powinno zostać ograniczone do sytuacji, w których nie ma możliwości skonstruowania bardziej precyzyjnego klucza alokacji.

Trafne wskazówki w tym zakresie zostały przedstawione w niedawnym orzeczeniu NSA z dnia 15 marca 2018r. (sygn. II FSK 610/16). Sąd wskazał w nim bowiem, że klucz przychodowy powinien znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy wyodrębnienie kosztów związanych z przychodami opodatkowanymi i zwolnionymi nie jest możliwe do przeprowadzenia w bardziej miarodajny i obiektywny sposób.  Klucz alokacji powinien być skonstruowany tak, aby podział kosztów w możliwie najbardziej precyzyjny (zbliżony do rzeczywistości) sposób odpowiadał podziałowi na działalność strefową oraz pozastrefową. Jako przykłady takich kluczy Sąd wymienił m.in. klucz obliczony na podstawie liczby godzin przepracowanych przez pracowników przy działalności zwolnionej i opodatkowanej, klucz ilości stanowisk komputerowych w ramach działalności strefowej, klucz powierzchniowy.

Konstruowanie kluczy alokacji innych niż przychodowy wymaga co prawda bardziej szczegółowej analizy charakteru danej grupy kosztów i w przeszłości bywało negowane przez organy podatkowe. Ich zastosowanie prowadzi jednak do bardziej uzasadnionego podziału kosztów.

Czas pokaże, w jaki sposób omawiane orzeczenie wpłynie na praktykę organów podatkowych odnośnie tego zagadnienia. Niewątpliwie może ono jednak być podstawą do przeprowadzenia analizy kosztów i metodologii ich alokacji przez samych przedsiębiorców korzystających z różnego rodzaju zwolnień podatkowych. Być może alternatywne klucze byłyby nie tylko bardziej zgodne z najświeższym orzecznictwem NSA, lecz również bardziej korzystne dla podatnika? Jeżeli dzisiejsza ewidencja nie pozwala na skonstruowanie klucza alternatywnego, czy warto rozważyć podjęcie dodatkowych kroków celem uzyskania takiej możliwości? Czy zakres kosztów uznawanych za wspólne jest prawidłowy? To tylko niektóre pytania, które powinni zadać sobie przedsiębiorcy korzystający już ze zwolnień podatkowych, lub planujący korzystanie z nich w przyszłości.

Na koniec warto także zwrócić uwagę, że podobne rozważania mogą dotyczyć kosztów wspólnych dla działalności gospodarczej, a także tzw. zysków kapitałowych, które od początku bieżącego roku zostały wyodrębnione z wyniku podatkowego.

W razie dodatkowych wątpliwości zapraszamy do kontaktu. Chętnie rozwiejemy Państwa wątpliwości dotyczące dostępnych ulg podatkowych.

Zapraszamy też do obejrzenia archiwalnego webcastu „Rozwój przedsiębiorstwa na rynku krajowym – wybrane podatkowe i prawne aspekty wzrostu firmy”. W trakcie webcastu omówione zostały m.in. zasady, na jakich udzielane będzie wsparcie w ramach Polskiej Strefy Inwestycji oraz zmodyfikowane w ostatnim czasie warunki korzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową.

Więcej informacji i rejestracja

Współautor: Adrianna Paluch


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>