Sądy i fiskus bardziej przychylne wobec elastyczności w branży IT

Katarzyna Tomalak
Katarzyna Tomalak Associate Partner
kontakt

Ostatnie decyzje sądów wskazują na przychylność fiskusa do elastycznego zatrudnienia w branży IT i preferencji w naliczaniu kosztów uzyskania przychodów. To potencjalne ułatwienie dla pracodawców wobec wygórowanych oczekiwań pracowników tej branży.

Przedstawiam dzisiaj wątek istotny z perspektywy pracodawców stosujących lub planujących stosowanie podwyższonych kosztów uzyskania przychodów dla pracowników w branży IT.

Szczególnie w ostatnich latach, w tej branży zdecydowanie warunki stawiają pracownicy, w stosunku do których zapotrzebowanie ze strony pracodawców zdecydowanie przewyższa liczbę osób z odpowiednimi umiejętnościami programistycznymi dostępnych na rynku.

Ten trend sprawił, że w branży IT mamy do czynienia z dużą presją na wysokość wynagrodzeń i zapewnienia elastycznych form zatrudnienia. Wszelkie zmiany otoczenia prawnego wpływające na podwyższenie kosztów zatrudnienia z perspektywy pracodawcy lub obniżenie efektywnego wynagrodzenia netto pracownika są więc szczególnie mocno zauważane.

Stosowanie podwyższonych kosztów uzyskania przychodów w tej branży było dosyć powszechne jeszcze przed zmianą przepisów ustawy o PIT w tym zakresie, która weszła w życie z początkiem 2018 r.


O wyzwaniach stojących przed działami HR opowiemy podczas bezpłatnej transmisji online Webcast EY: Efektywny pracodawca – jak podążać za trendami? Wyniki badania efektywności funkcji HR.
Więcej informacji i rejestracja

Sądy kwestionują negatywne interpretacje

Jak pisałam już w poprzednich artykułach z tej serii, od początku roku pojawiło się wiele negatywnych interpretacji indywidualnych – negujących w większości metodę ustalania / wyceny honorarium autorskiego stosowanego lub proponowanego przez pracodawców. Część pracodawców nie ugięła się jednak pod presją tej negatywnej linii – i słusznie! Pojawia się bowiem coraz więcej wyroków sądów wskazujących na błędną ocenę sytuacji przez Krajową Informację Skarbową (KIS).

Jeden z najnowszych wyroków dotyczy programistów. WSA w Gliwicach orzekł, że organy skarbowe nie mogą kwestionować stanu faktycznego przedstawionego przez spółkę, która wskazała, że prowadzi ewidencję utworów, a honorarium autorskie ustala jako odsetek wynagrodzenia (wyrok z 28 sierpnia 2018 r., I SA/Gl 624/18).

Ten wyrok potwierdza, że sądy coraz częściej kwestionują treść negatywnych interpretacji podatkowych, w których bez jasnego wskazania podstaw prawnych organy podatkowe kwestionują metodę wyceny honorarium autorskiego lub sposób uregulowania całego procesu w wewnętrznych procedurach i dokumentach spółki.

Oprócz wskazanego powyżej wyroku dotyczącego pracy informatyków, analogiczne wyroki pojawiły się również w innych dziedzinach. WSA w Warszawie potwierdził możliwość ustalania procentowo honorarium autorskiego dla spółki z branży audytorskiej i doradczej (wyrok z 6 czerwca 2018 r., III SA/Wa 2346/17). Podobnie wypowiedział się WSA w Rzeszowie w odniesieniu do pracowników Politechniki (wyrok z 7 sierpnia 2018 r., I SA/Rz 465/18). Natomiast w wyroku WSA w Gdańsku sąd skrytykował, że organ wydając interpretację zignorował informacje przedstawione przez wnioskodawcę w opisie zdarzenia przyszłego (wyrok z 5 czerwca 2018 r., I SA/Gd 418/18).

W podobnym tonie wypowiedział się również WSA w Warszawie w najnowszym znanym nam wyroku z 12 września 2018 r. (III SA/Wa 3441/17).

Pamiętajmy jednak, że przytoczone powyżej wyroki nie są jeszcze prawomocne i niewykluczone, że organ podatkowy będzie toczył dalej batalię z pracodawcami o sposób wyceny honorariów.

Poprawna definicja działalności IT

Wątpliwości w branży IT w kwestii podwyższonych kosztów uzyskania przychodów budzi też praktyczna interpretacja pojęcia „działalność w zakresie programów komputerowych”. W tym obszarze nie mamy jak na razie „wysypu” interpretacji orzeczeń. Jednak patrząc na nieliczne publikacje w tym temacie praktyka wydaje się być dosyć liberalna i pozwala traktować cały proces tworzenia programu komputerowego kompleksowo – a tym samym pozwalać na uwzględnienie honorariów autorskich nie tylko twórcom kodów źródłowych, ale również innym pracownikom zaangażowanym w proces ich powstawania.

Zgodnie z interpretacją Dyrektora KIS z 11 lipca 2018 r. (0113-KDIPT3.4011.173.2018.2.PP), w katalogu objętym preferencją podatkową powinny znaleźć się wszelkie czynności skutkujące powstaniem utworów, które nawet pośrednio zmierzają do stworzenia programu komputerowego. Mogą to być przykładowo wyniki pracy zespołu tworzącego programy komputerowe takie jak: skrypt lub jego części, który stanowi opis funkcji i działania programu komputerowego, harmonogram procesu tworzenia programu komputerowego, który określa kolejność przygotowywania poszczególnych modułów programu komputerowego oraz inne dokumenty opisujące lub identyfikujące wymagania tego programu.

Czekamy na kolejne interpretacje precyzujące to pojęcie. Niemniej jednak, jeśli takowe się nie pojawią, to liczymy, że dodatkowe wyjaśnienia znaleźć będzie można w zapowiadanej przez Ministerstwo Finansów (MF) interpretacji ogólnej dotyczącej tych przepisów.

Z zapowiedzi MF wynika, że interpretacja ogólna ma dotyczyć wszystkich rodzajów działalności twórczej, które wiążą się z możliwością stosowania podwyższonych kosztów – czyli m.in. pracowników branży IT. Dodatkowo interpretacja ma przekazywać praktyczne wskazówki dla płatników – czyli pracodawców co do stosowania ustalania wynagrodzenia za prawa autorskie.

Miejmy nadzieję, że interpretacja ogólna przyniesie nam więcej odpowiedzi niż dodatkowych pytań w tej materii.

Specyfika zatrudnienia B2B

Specyfiką branży IT jeśli chodzi o model zatrudnienia jest nie tylko stosowanie honorarium autorskiego, ale również bardziej elastyczne podejście do pracy programistów. Informatycy oraz firmy korzystające z ich usług chętniej niż w innych sektorach podejmują współpracę w innych formułach niż stosunek pracy. Coraz bardziej popularną formą współpracy staje się dużo bardziej niezależna z perspektywy informatyka współpraca w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej (tzw. B2B).

W tym temacie jest wiele wątpliwości, jednak pomimo wielu negatywnych sygnałów ze strony organów podatkowych pojawiają się również pozytywne.

Na początku wakacji Dyrektor KIS wydał kolejną pozytywną interpretację podatkową dotyczącą B2B (interpretacja z 11 lipca 2018 r., 0113-KDIPT3.4011.173.2018.2.PP). We wnioskowanym stanie faktycznym spółka z branży IT wskazała, że z uwagi na zmieniający się rynek pracy postanowiła wdrożyć alternatywne metody współpracy z osobami mającymi kluczowe znaczenie dla spółki. Osoby te rozwiązały umowy o pracę, a ze względu na charakter ich pracy możliwe było wyodrębnienie czynności zarządczych, realizowanych poprzez kontrakt menadżerski oraz czynności doradczych, realizowanych poprzez pozarolniczą działalność gospodarczą.

Pytanie dotyczyło możliwości stosowania do części wynagrodzenia za realizowane czynności doradcze informatyków zasad opodatkowania przedsiębiorców. Organ podatkowy potwierdził, że to podejście zasługuje na uznanie za prawidłowe.

To daje nadzieję, że elastyczne podejście do form zatrudnienia w branży IT może spotykać się z pozytywną oceną organów podatkowych. A to z kolei pozwoli pracodawcom na wychodzenie naprzeciw coraz bardziej wygórowanym oczekiwaniom pracowników tej branży.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>