Różne stawki VAT dla dostawy wyrobów podobnych

Sławomir Czajka
Sławomir Czajka Associate Partner
kontakt

Zdarza się, że dwa produkty, podobne do siebie, podlegają opodatkowaniu różnymi stawkami VAT. Dlaczego? W większości przypadków wynika to z ich odmiennej klasyfikacji na gruncie PKWiU.

Podatnicy spotykają się z sytuacjami, kiedy dostawa ich produktu podlega opodatkowaniu np. 23% stawką VAT, pomimo tego, że ich konkurencja sprzedaje podobny produkt z niższą stawką (8% lub 5%). Przyczyną takiej sytuacji może być błąd jednego z producentów lub dostawców, który nieprawidłowo ustalił stawkę VAT dla sprzedawanego produktu. Jednakże, w większości przypadków, różnice w opodatkowaniu podobnych towarów różnymi stawkami VAT, wynikają z ich odmiennej klasyfikacji na gruncie PKWiU.

Ważny skład produktu

Jak już wspominaliśmy w jednym z naszych wpisów, czasami jeden składnik w danym wyrobie może wpłynąć na jego klasyfikację na gruncie PKWiU i w konsekwencji zmienić stawkę VAT właściwą dla jego dostawy (por. wpis „Jak jeden składnik może wpłynąć na stawkę VAT”). Dlatego też, aby zachować konkurencyjność cenową swoich wyrobów, należy zawsze analizować ich skład – w miarę możliwości już na etapie opracowywania nowej receptury.

W praktyce jednak, innowacyjność i potrzeba wprowadzania na rynek nowych i wyróżniających się produktów jest silniejsza, niż dostosowywanie się do przepisów regulujących stawki VAT. Modyfikacja receptury, wyłącznie w kontekście uzyskania korzystniejszej stawki VAT, może bowiem prowadzić do zmniejszenia atrakcyjności danego produktu i w rezultacie do braku uzyskania satysfakcjonujących wyników sprzedażowych.

Neutralność VAT i wyroby podobne

Sposobem na uniknięcie opodatkowania podobnych towarów różnymi stawkami VAT jest potwierdzenie, że te towary są wyrobami podobnymi zgodnie z podejściem prezentowanym przez Trybunał Sprawiedliwości UE na gruncie przepisów o VAT. TSUE podkreślał bowiem niejednokrotnie, że wyroby podobne, które pozostają względem siebie w konkurencji, nie powinny podlegać opodatkowaniu różnymi stawkami VAT – takie produkty powinny podlegać tej samej stawce (por. wyrok TSUE w sprawie C-481/98).

Natomiast, aby ustalić czy produkty są podobne, należy przede wszystkim uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta. Produkty są podobne, jeżeli wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te same potrzeby konsumenta, według kryterium porównywalności w użytkowaniu, a ewentualne różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta o skorzystaniu z jednego lub drugiego produktu (por. wyrok TSUE w sprawie C‑219/13).

Interpretacja nie rozstrzygnie

Biorąc pod uwagę powyższe, podatnicy którzy opodatkowują dostawy swoich towarów wyższą stawką VAT niż ich konkurencja – mają możliwość skorzystania z podejścia prezentowanego przez TSUE, które powoływane jest również w wielu wyrokach polskich sądów administracyjnych. Natomiast, skuteczne potwierdzenie przez podatników podobieństwa ich produktów do produktów opodatkowanych niższą stawką VAT, może pozwolić zwiększyć konkurencyjność cenową ich towarów, a w niektórych przypadkach również odzyskać VAT nadpłacony w przeszłości wskutek zastosowania zbyt wysokiej stawki VAT.

Należy jednak podkreślić, że o podobieństwie pomiędzy dwoma produktami raczej nie dowiemy się w drodze interpretacji indywidualnej, której zasadniczym celem jest ocena prawna określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jak bowiem podkreśla NSA, preferencje konsumenta w zakupie wyrobów nie dotyczą wątpliwości co do prawa, lecz wymagają odpowiedzi na pytanie o spełnienie przesłanek faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2018 r. o sygn. I FSK 1474/16).

Zastanawiasz się czy prowadzona przez Ciebie sprzedaż opodatkowana jest właściwą stawką VAT? Zapraszamy do obejrzenia archiwalnego nagrania z webcastu EY „Jak prawidłowo określić stawkę VAT” lub do kontaktu bezpośrednio z nami.

Zobacz webcast

Współautor: Rafał Gołba


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>