Rekompensaty dla odbiorców energochłonnych. Tylko 14 dni na podjęcie decyzji!

Projekt ustawy o systemie rekompensat kosztów pośrednich CO2 dla firm energochłonnych przez najbliższe tygodnie będzie przedmiotem prac w parlamencie. W ramach systemu wiele firm z branż energochłonnych będzie miało możliwość uzyskania corocznego zastrzyku gotówki stanowiącego zwrot części poniesionych przez nie kosztów pośrednich uprawnień do emisji CO2. Budżet programu ma w pierwszych dwóch latach wynieść aż 1,8 miliarda złotych. Kto może skorzystać z rekompensat i jak ten mechanizm ma się do ustawy „zamrażającej ceny”?

Czym są rekompensaty?

Jednym z kluczowych czynników wpływających na ceny energii elektrycznej jest koszt uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, które wytwórcy energii elektrycznej zobowiązani są umarzać. Przedsiębiorcy ci, z uwagi na charakter rynku energii elektrycznej, przenoszą całość tych kosztów na odbiorców energii elektrycznej. Funkcjonowanie tego mechanizmu było bardzo dobrze widoczne w 2018 r., kiedy to właśnie skokowy wzrost cen uprawnień do emisji był jedną z przyczyn wzrostu cen energii elektrycznej. Nowe rozwiązanie ma sprawić, że przynajmniej część z tych pieniędzy trafi z powrotem do najbardziej energochłonnych sektorów przemysłu. Wnioski o wypłatę rekompensat można składać do 31 marca 2020 r., ale już w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy odbiorcy energochłonni będą musieli zrezygnować z mechanizmu „zamrożenia cen”. Rekompensaty przyznawane będą w formie jednorazowych dopłat pieniężnych za poprzedni rok. Wypłata pierwszych rekompensat nastąpi najpóźniej na początku listopada 2020 r.

Kto jest uprawniony do rekompensat?

Do ubiegania się o rekompensaty będą uprawnione podmioty, które wytwarzają produkty klasyfikowane do sektorów energochłonnych, zgodnie z załącznikiem do ustawy oraz posiadają wdrożony system ISO 50001, ISO 14001 lub EMAS. Warto zaznaczyć, że lista sektorów uprawionych do rekompensat jest znacznie ograniczona w porównaniu do tych branż, które uprawnione są do korzystania z ulgi od systemów wsparcia OZE, kogeneracji oraz opłaty mocowej. Wśród największych beneficjentów mogą się znaleźć przedsiębiorcy z sektorów metalurgicznego, chemicznego i papierniczego. Warunkiem uzyskania rekompensat jest złożenie wniosku, który w szczegółowy sposób dokumentował będzie przede wszystkim poziom produkcji oraz zużycia energii elektrycznej, od których uzależniona będzie wysokość wsparcia. System rekompensat dedykowany jest dla tych podmiotów, których roczne zużycie przekracza 1 GWh energii elektrycznej rocznie.

O wypłatę rekompensat nie będą mogły ubiegać się podmioty znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarczej oraz zalegające z zapłatą podatków stanowiących dochód budżetu państwa lub składek na ubezpieczenie społeczne.

Pomoc dla energochłonnych a „zamrożenie cen”

System rekompensat dla sektorów energochłonnych pozostaje mechanizmem odrębnym od „zamrożenia cen”, przewidzianego przez ustawę z 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Co do zasady, w pierwszym półroczu 2019 r. z „zamrożenia cen” mogą skorzystać wszyscy odbiorcy końcowi. W odniesieniu do drugiego półrocza, przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o dofinansowanie w formie pomocy de minimis.

Warto zwrócić uwagę, iż zgodnie ze znowelizowaną ustawą z dnia 28 grudnia 2018 r., do ubiegania się o dofinansowanie w drugim półroczu nie są uprawnieni odbiorcy końcowi wykonujący działalność gospodarczą określoną wskazanymi w ustawie kodami PKD i PKWiU. Są to tożsame sektory z tymi, które zostały wskazane w ustawie o systemie rekompensat. Intencją ustawodawcy było jednoznaczne wyłączenie odbiorców uprawnionych do rekompensat z możliwości uzyskania wsparcia w formie „zamrożenia cen” w odniesieniu do drugie półrocza 2019 r. W przypadku systemu rekompensat kluczowe jest wskazanie faktycznego poziomu produkcji danego towaru, którego produkcja kwalifikuje się do objęcia rekompensatami. W przypadku „zamrożenia cen” trudno stwierdzić, jak weryfikowane będzie wytwarzanie określonych produktów.

Przedsiębiorstwa energochłonne muszą dokonać wyboru

To jednak jeszcze nie koniec wyjątków – zgodnie z projektem ustawy o systemie rekompensat, odbiorcy energochłonni muszą zdecydować czy skorzystają z mechanizmu „zamrożenia cen” tylko w odniesieniu do pierwszej połowy 2019 r., czy z rekompensat kosztów CO2 za cały 2019 r. już w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Decydująca będzie oczywiście opłacalność obu rozwiązań dla odbiorcy energochłonnego, której określenie w tak krótkim czasie może okazać się dla wielu odbiorców problematyczne. Kluczowe będzie chociażby określenie, w odniesieniu do jakiej części energii elektrycznej odbiorca będzie mógł uzyskać pomoc w ramach jednego lub drugiego mechanizmu.

Nie bez znaczenia pozostaje także kwestia ewentualnego zwrotu pomocy publicznej. W przypadku systemu rekompensat Komisja Europejska nie powinna mieć wątpliwości co do jego zgodności z prawem UE – mechanizm rekompensat oparty jest o model funkcjonujący w wielu państwach Unii Europejskiej. Nie jest jednoznaczne, czy tak samo będzie w przypadku „zamrożenia cen” energii elektrycznej.

Choć ustawa o systemie rekompensat jest wciąż na etapie procesu legislacyjnego, a termin na złożenie oświadczenia będzie liczony od dnia jej wejścia w życie, to biorąc pod uwagę mnogość czynników, które należy wziąć pod uwagę warto już dziś zastanowić się nad tym, z którego mechanizmu będą Państwo chcieli skorzystać.

Zapraszamy na webcast EY z Dyżurem Eksperta:
Rekompensaty kosztów pośrednich emisji CO2 dla odbiorców energochłonnych.

Zapisz się

 

 


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>