Reforma stawek VAT coraz bliżej

Sławomir Czajka
Sławomir Czajka Associate Partner
kontakt
Rafał Gołba
Rafał Gołba Starszy Konsultant
kontakt

Podatnicy mogą rozpoczynać przygotowania do nowych zasad określania stawek VAT. Zmiany będą istotne.

Prace nad nowym systemem stawek VAT jeszcze trwają, jednak już teraz Ministerstwo Finansów informuje o gotowej matrycy stawek i o tym jak będziemy je ustalać.

Nomenklatura Scalona (CN)

Zgodnie z zapowiedzią Pani Minister w wywiadzie dla Dziennika Gazety Prawnej, Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług stosowana dotychczas do ustalania stawek VAT zostanie zastąpiona przez Nomenklaturę Scaloną (CN), która jest obecnie wykorzystywana do klasyfikowania towarów w obrocie międzynarodowym. Jest to jedna z najważniejszych zmian, która w założeniu MF ma wpłynąć na uproszczenie nowego systemu.

Inne państwa członkowskie UE korzystają już z kodów CN przy określaniu stawek VAT (np. Niemcy). Możliwość wykorzystania CN do określania towarów opodatkowanych preferencyjną stawką VAT wynika wprost z przepisów Dyrektywy VAT (112/2006), dlatego tę zmianę z pewnością należy ocenić jako krok w dobrą stronę.

Czy ta zmiana okaże się korzystana dla podatników, a w szczególności czy pozwoli wyeliminować szereg wątpliwości z którymi podatnicy spotykają się dzisiaj, będzie zależało m.in. od stopnia szczegółowości klasyfikacji przyjętej przez MF (tj. na poziomie ilu cyfr kodu CN ustalane będą poszczególne grupy towarów). Niemniej, nawet na gruncie CN mogą pojawiać się wątpliwości co do klasyfikacji poszczególnych towarów, co potwierdzają wyroki TSUE wydawane w zakresie klasyfikacji CN stosowanej na potrzeby celne.

Lista ponad 200 pozycji określających preferencyjne stawki VAT ma zostać zmniejszona do kilkudziesięciu

Aktualnie, przepisy o VAT zawierają sporą listę pozycji (PKWiU), które określają towary opodatkowane niższą stawką VAT. Dodatkowo, pozycje te są często ograniczane do części towarów mieszczących się w danym grupowaniu PKWiU, co w konsekwencji wiąże się z licznymi sporami między podatnikami oraz organami podatkowymi m.in. w zakresie opodatkowania dwóch wyrobów podobnych innymi stawkami VAT.

Redukcja pozycji określających preferencyjne stawki VAT ma zostać osiągnięta poprzez przyporządkowanie stawek VAT do całej grupy towarów. Przykładowo, warzywa i owoce zostaną objęte jedną, 5% stawką VAT, a nie tak jak dzisiaj część z nich podlega opodatkowaniu 5%, a część (np. pomarańcze) – 8-procentową stawką.

Powyższe sugeruje, że nowe matryce stawek VAT będą oparte na bardziej ogólnych kodach CN, co w naszej ocenie może znacząco uprościć ustalanie odpowiedniej stawki VAT.

Korzyści i ryzyka wynikające z nowych zasad

Zastosowanie bardziej ogólnych klasyfikacji statystycznych oraz redukcja pozycji w załącznikach do ustawy o VAT i rozporządzeń wykonawczych może mieć dwojaki efekt:

  • część towarów opodatkowanych dotychczas wyższą stawką VAT (8% lub 23%) będą mogły zostać objęte bardziej preferencyjną stawką VAT (jak np. wspomniane pomarańcze),
  • z drugiej strony, unikanie rozdrobnienia pozycji w załącznikach, może wymusić zrezygnowanie z preferencyjnej stawki VAT dla pewnych produktów. MF zakłada bowiem, że zmiany będą neutralne dla budżetu państwa, jednak aby zrównać stawki w ramach całych grup towarowych, w przypadku części towarów mogą te stawki okazać się wyższe.

Podatnicy będą mogli potwierdzić stawkę VAT

Rząd planuje także wprowadzić nowe narzędzie (tzw. wiążącą informację stawkową), które pomogłoby podatnikom w ustalaniu właściwej stawki VAT. Przypomnijmy, że w przeszłości organy podatkowe często odmawiały analizy PKWiU przy wydawaniu wydania interpretacji indywidualnej i w tym zakresie odsyłały podatników do Urzędu Statystycznego w Łodzi, który jest właściwym organem w zakresie klasyfikacji PKWiU. Przy czym, opinie urzędów statystycznych nie są wiążące dla organów podatkowych, więc podatnicy często byli narażeni na zakwestionowanie dotychczas stosowanych stawek VAT w trakcie kontroli podatkowej.

Jeżeli informacje stawkowe będą wydawane na wzór interpretacji podatkowych i będą chroniły podatników przed negatywnym konsekwencjami podatkowymi w przypadku zastosowania się do nich, z pewnością pomoże to podatnikom przy ustalaniu stawek VAT w bezpieczny sposób i narzędzie to będzie często przez nich wykorzystywane.

A co z usługami?

Należy pamiętać, że Nomenklatura Scalona stosowana jest wyłącznie na potrzeby klasyfikacji towarów. Do tej pory Ministerstwo Finansów nie zdradziło, w jaki sposób będą ustalane stawki VAT w przypadku usług, niemniej, liczymy że te informacje zostaną ujawnione również niebawem.

Jak i kiedy podatnicy powinni się przygotować do zmiany

Nowy system stawek VAT zacznie obowiązywać prawdopodobnie od 2019 r., więc pozostało trochę czasu. Należy jednak pamiętać, że przejście na nowe zasady będzie wymagało znaczącego zaangażowania po stronie podatników – zwłaszcza tych ze zróżnicowanym asortymentem oraz dużą ilością punktów sprzedażowych.

Już teraz podatnicy mogą przeanalizować swoje towary pod kątem ich klasyfikacji na gruncie Nomenklatury Scalonej (CN). Natomiast po uchwaleniu nowych przepisów, konieczne będzie wykorzystanie wyników tej analizy do przypisania właściwych stawek VAT do sprzedawanych towarów na podstawie uchwalonej matrycy stawek, a następnie dostosowanie wewnętrznych systemów księgowych oraz kas rejestrujących.

Współautor: Renata Rozpendek

W celu zapoznania się z podstawowymi zasadami dokonywania klasyfikacji na gruncie CN zachęcamy do zapoznania się z naszym webinarium „Jak ustalić stawkę VAT”. Jeżeli natomiast potrzebują Państwo wsparcia przy klasyfikacji swoich towarów lub przygotowaniu się do planowanej zmiany zachęcamy do kontaktu z naszymi specjalistami.

Zobacz webcast

Poznaj więcej możliwości regulacji stawki VAT, sprawdź ryzyko i korzyści dla Twojego przedsiębiorstwa!

Przejdź do strony


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>