Quick fix po polsku: Ministerstwo Finansów opublikowało projekt przepisów

Zgodnie z zapowiedziami, Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy wdrażającej do krajowego porządku prawnego przepisy zmieniające zasady rozliczeń VAT transakcji unijnych, w związku z Dyrektywą Rady 2018/1912.

Zarys nadchodzących z dniem 1 stycznia 2020 r. zmian w VAT publikujemy od pewnego czasu w ramach naszego cyklu artykułów (więcej na ten temat tutaj). Do tej pory bazowaliśmy wyłącznie na przepisach unijnych. Publikacja projektu przepisów krajowych to ważny krok w kierunku nadania tempa procesowi przygotowania się do zmian. Poniżej opisujemy w skrócie propozycję rozwiązań Ministerstwa Finansów.

Call-off stock

Objętościowo najobszerniejsza modyfikacja dotyczy procedury call-off stock. W założeniu, umożliwia ona uproszczenie rozliczeń w przypadku przemieszczeń towarów własnych do innego kraju UE. Do tej pory każde państwo UE miało swój własny pomysł na magazyny konsygnacyjne lub call-off stock, względnie nie miało takiego rozwiązania  w swoim prawnym porządku. Od 2020 r. dojdzie w tym zakresie do unifikacji w UE, to pierwszy ważny wniosek.

Po drugie, nowe polskie przepisy nie zawierają wzmianki co do przeznaczenia towarów przemieszczanych do call-off stock. To ważne, do tej pory uproszczenie nie mogło być bowiem stosowane do towarów przeznaczonych do działalności handlowej (a tylko produkcyjnej lub usługowej). Z drugiej strony, przepisy wprowadzają szereg warunków formalnych do korzystania z procedury (w tym ewidencyjne i związane z raportowaniem w informacjach podsumowujących). Utrzymują także konieczność identyfikacji konkretnego odbiorcy w momencie dostawy (aczkolwiek z możliwością zastąpienia go przez inny podmiot przy spełnieniu określonych warunków).

Istotna zmiana dotyczy też ram czasowych stosowania uproszczenia – ulegną one skróceniu do 12 miesięcy od momentu przybycia towarów do magazynu.

Transakcje łańcuchowe

W tym zakresie zmiany odzwierciedlają zasadniczo zamysły Dyrektywy 2018/1912. Decydujące znaczenie dla przypisania transakcji ruchomej będzie mieć rola podmiotu pośredniczącego. Niemniej, sama definicja w tym zakresie pozostawia pole do interpretacji (odwołanie do niedookreślonego pojęcia „wysyłki” lub „transportu” towarów). Są też inne znaki zapytania:

  • co, gdy mamy więcej niż trzy podmioty w łańcuchu (uzasadnienie do przepisów odwołuje się do decydującej roli treści umów miedzy stronami, nadal więc bliżej nieokreślone w przepisach „warunki transakcji” będą miały znaczenie);
  • co, gdy transport organizuje podmiot pierwszy lub ostatni w łańcuchu (uzasadnienie do przepisów wydaje się rozstrzygać wątpliwości, lecz uzasadnienie to nie jest źródło prawa ani instytucja gwarantująca ochronę podatnika w razie sporu);
  • dotychczasowe zasady będą nadal stosowane do transakcji pozaunijnych – a zasady te nie są jasne, praktyka zaś pozostaje niestabilna.

Wygląda więc na to, że nadal decydująca będzie organizacja transportu, cokolwiek pod tym pojęciem należy rozumieć. Warunki Incoterms odejdą do lamusa, lecz nie w odniesieniu do transakcji pozaunijnych.

Stawka 0% przy WDT – identyfikacja kontrahenta

Tu zmiany również oddają ducha Dyrektywy 2018/1912. A zatem, rośnie znaczenie prawidłowej identyfikacji kontrahenta (musi on podać podatnikowi swój numer VAT UE) oraz złożenia prawidłowej informacji podsumowującej VAT UE. Prawidłowej – a więc niezawierającej jakichkolwiek pomyłek. To kolejne obostrzenie obowiązków sprawozdawczych (po projekcie zmian w przepisach o nowym pliku JPK_VAT, gdzie każdy błąd kosztować będzie potencjalnie 500 zł).

Uzasadnienie do przepisów wskazuje, że pewne kategorie pomyłek będą traktowane przez organy jako uzasadnione, a ich korekta nie będzie równoznaczna z brakiem prawa do 0% VAT. Niemniej, jak zwykle w takich przypadkach decydować będzie zapewne bieżąca praktyka.

Stawka 0% VAT – dokumentacja

Projekt przepisów nie odnosi się do zmian w zakresie dokumentacji WDT. Nie musi – te wynikają z Rozporządzenia 2018/1912 i nie wymagają implementacji (obowiązują bezpośrednio).

Uzasadnienie do projektu zawiera jednak pewne wskazówki interpretacyjne. Przykładowo, jako zestaw dokumentów pozwalających domniemywać dokonanie WDT wskazane zostały (w ślad za literalnym brzmieniem Rozporządzenia) CMR wraz z fakturą od przewoźnika. Tylko czy taki zestaw spełni warunek „wydania dokumentów przez niezależne od siebie podmioty”? Jeśli uznamy, że CMR wystawia przewoźnik – trudno uznać taką argumentację. Znów więc praktyka zadecyduje, w tym również kształtowana przez interpretacje indywidualne (można już składać wnioski).

Inne zmiany

Projekt zawiera także kilka przepisów przejściowych oraz, jak to często bywa, propozycję nowych sankcji KKS za określone uchybienia. Przy okazji, projekt dostosowuje także zasady rozliczeń TAX FREE w zakresie zwrotu VAT podróżnym przez sprzedawcę niezależnie od osiągniętego obrotu. To efekt orzeczenia TSUE w sprawie C-307/16.

Wstępne wnioski

W swojej propozycji, Ministerstwo Finansów zasadniczo nie wychodzi poza ramy unijne. Jest jednak kilka ważnych smaczków naszej lokalnej specyfiki. Przykładowo, przepisy o transakcjach łańcuchowych nadal dają pole do szerokiej interpretacji, a że nasze organy „uwielbiają” tę tematykę – trudno mówić o wzroście komfortu rozliczeń podatników. Co więcej, zyskamy formalne potwierdzenie, że dotychczasowe reguły łańcuchowe znajdują zastosowanie do eksportu (w orzecznictwie nie było to przesądzone).

W zakresie dokumentacji WDT istnieć zaś będzie swoiste rozdwojenie jaźni. Krajowe przepisy ustawy o VAT w tym zakresie nie zostaną uchylone. Na nie nałożą się zaś przepisy Rozporządzenia 2018/1912 i ich wymogi co do niezależności wystawców. Jakie wymogi trzeba będzie więc spełnić? Krajowe, unijne, a może obie kategorie? Jaka będzie rola domniemania WDT? Na te i wiele innych pytań, odpowiedzi należy szukać zdecydowanie już dziś. Czas do wejścia w życie quick fix ucieka szybko, publikacja projektu ustawy to jeden z ostatnich dzwonków alarmowych dla podatników.

Zapraszamy również do obejrzenia webcastu EY: Split payment. Quick fix. Biała lista. Co jeszcze zaskoczy podatnika VAT?
Zobacz nagranie 

 


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>