Przedsiębiorcy pod kontrolą

Zbigniew Pindel
Zbigniew Pindel Starszy Menedżer
kontakt

Zwiększenie efektywności kontroli skarbowych, kontrole RODO, wzrost kontroli PIP, zwiększenie aktywności sygnalistów – to czeka firmy w 2018 r.

Z początkiem roku w mediach pojawiają się już pierwsze zapowiedzi organów publicznych w zakresie priorytetów w zakresie kontroli przedsiębiorców. Poniżej przedstawiamy najciekawsze z nich. Wprawdzie nie zostały one jeszcze przedstawione w sposób sformalizowany, niemniej można na podstawie zapowiedzi dostępnych w prasie, oraz na podstawie danych statystycznych i obserwacji z poprzednich lat, wyciągać pierwsze wstępne wnioski, które prezentujemy na końcu niniejszego opracowania.

Zgodnie z zapowiedziami Piotra Walczaka, wiceministra finansów, zastępcy szefa KAS priorytetem w zakresie kontroli skarbowej ma być sprawdzanie głównie dużych podmiotów. Jak tłumaczy, to właśnie tam są potencjalnie największe uszczuplenia. Z tych samych powodów kontrolerzy mają działać zgodnie z określoną hierarchią branży – te najbardziej narażone na nieprawidłowości w zakresie odprowadzania należności publiczno-prawnych mają być kontrolowane w pierwszej kolejności i ze szczególną uwagą.

Opublikowany niedawno „Plan Działalności Ministra Rozwoju i Finansów na rok 2018” zakłada efektywność kontroli celno-skarbowych (udział kontroli „pozytywnych” w ogólnej liczbie kontroli dotyczących podatków) na min. 84% (szerzej o tym dokumencie w osobnym artykule Agnieszki Tałasiewicz).

Plany kontroli do przeprowadzenia w 2018 r. ujawniają także przedstawiciele Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z nimi planowane jest przeprowadzenie 72 tys. kontroli. Inspektorzy mają skupić się głównie na prawidłowość zawierania umów cywilnoprawnych, w tym odnośnie wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej za pracę na podstawie umów zlecenia i umów o świadczenie usług. W ramach prowadzonych czynności będą weryfikować umów także wykonawców lub podwykonawców zamówień publicznych.

Działania Rządu w zakresie ochrony danych osobowych, wbrew wcześniejszym deklaracjom, zmierzają do objęcia surowymi regułami odpowiedzialności przewidzianymi w RODO (kary nawet do 20 mln EUR) nie tylko największych przedsiębiorców. Zgodnie z informacjami medialnymi, rząd porzucił koncepcję zwolnienia ze znacznej części obowiązków przedsiębiorców zatrudniających do 250 pracowników.

Zapowiedzią intensyfikacji działań kontrolnych są też zapowiadane wzrosty budżetów najważniejszych urzędów odpowiedzialnych za kontrole przedsiębiorców. Na szczególną uwagę zasługuje budżet GIODO, który miałby się zwiększyć aż o 134,8 proc! Zatrudnionych ma zostać także ok. 100 nowych urzędników.

Istotną rolę w systemie kontroli przedsiębiorców pełnią także skargi, które spływają do właściwych organów. Ich liczba systematycznie rośnie. Dla przykładu tylko w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2017 roku do PIP wpłynęło blisko 38 600 skarg. To o 15 procent więcej niż w takim samym okresie ubiegłego roku, jak tłumaczy rzeczniczka Inspekcji Danuta Rutkowska. Wzrost liczby skarg wynika najprawdopodobniej z działań urzędu zmierzających do ułatwienia procesu zgłaszania ich. PIP umożliwia zainteresowanym m.in. zgłoszenie e-skargi przez Internet.

Warto przy okazji wspomnieć także o wdrożonym w zeszłym roku programie UOKiK skierowanym do tzw. sygnalistów. Urząd uruchomił dla nich m.in. specjalną infolinię. Opowiada się także za wprowadzeniem dla nich szerokiej ochrony przed ewentualnymi szykanami na poziomie ustawy, a nawet za wynagradzaniem ich.

Analizując priorytety kontroli w 2018 r., nie sposób nie odnieść się także do aktywności organów w końcówce 2017 r.

Na uwagę zasługuje szczególnie ostatnia aktywność UOKiK, który pod koniec ub. r. wydał kilka niezwykle doniosłych decyzji, m.in.:

  • Nałożenie na Bank Millennium 20 mln zł kary w związku przekazywaniem klientom nieprawdziwych informacji o skutkach wpisu klauzul umownych do rejestru postanowień niedozwolonych.
  • Prawie 26 mln zł dla Aflofarm Farmacja Polska za wprowadzające konsumentów w błąd reklamy produktów RenoPuren Zatoki Hot i RenoPuren Zatoki Junior. Producent wywoływał wrażenie, że mają one właściwości lecznicze, podczas gdy są to suplementy diety.
  • Kary w łącznej wysokości ponad 135 mln zł nałożone na członków zmowy cenowej producentów płyt drewnopochodnych używanych m.in. do produkcji mebli. Ukarane spółki to Kronospan Szczecinek, Kronospan Mielec, Pfleiderer Group, Pfleiderer Wieruszów oraz Swiss Krono.

Także kontrole PIP wykazały wiele naruszeń. W ramach prowadzonego w stosunku do średnich, małych i mikro firm programu tzw. pierwszej kontroli, naruszenia zostały ujawnione w nieomal każdym z prawie 10 tys. skontrolowanych zakładów pracy.

Zgodnie z opisanym już w niniejszym opracowaniu trendem objawiającym się w dokładnym weryfikowaniu działalności największych podmiotów gospodarczych, w drugiej połowie ubiegłego roku PIP przeprowadził kontrole w sklepach Biedronka. Wziętych pod lupę zostało prawie 20 placówek handlowych. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono liczne naruszenia przepisów kodeksu pracy.

Na podstawie powyższych informacji i wypowiedzi, pokusiliśmy się o przedstawienie pewnych wstępnych konkluzji:

  • Kontrole przedsiębiorców (w szczególności skarbowe) będą realizowane ze zdecydowanym naciskiem na ich efektywność – zarówno w zakresie wyboru podmiotów i branż, które zostaną poddane kontroli, jak i samego sposobu ich prowadzenia. Jeśli zatem dany przedsiębiorca zostanie poddany kontroli może się spodziewać, że raczej nie zakończy się ona „bezboleśnie”.
  • Po wejściu w życie rozporządzenia RODO można się spodziewać pierwszych kontroli w tym zakresie – najpewniej u wybranych, dużych przedsiębiorców.
  • Istotnie wzrośnie liczba kontroli PIP.
  • Można się spodziewać dalszego wzrostu skarg i informacji przekazywanych organom publicznym prze tzw. sygnalistów – można również założyć, że kolejne organy będą uruchamiać kanały dla takich zgłoszeń.

Chcesz wiedzieć, jak zwiększyć bezpieczeństwo podatkowe firmy? Zapraszamy do obejrzenia archiwalnego webcastu.

Więcej informacji o webcaście


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>