Projekt Karty Praw Podatnika został skierowany do Sejmu

Ariel Oleszak
Ariel Oleszak Starszy konsultant
kontakt
Jacek Krupa
Jacek Krupa Asystent
kontakt

Poselski projekt ustawy Karta Praw Podatnika został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu 8 stycznia 2020 r.

Celem poselskiego projektu wdrażającego instytucję Karty Praw Podatnika jest zwiększenie ochrony podatników poprzez usystematyzowanie zasad obowiązujących w przepisach polskiego prawa. Legislator zwraca uwagę na konieczność odpowiedniego wyważenia w legislacji podatkowej interesu publicznego i prywatnego oraz wskazuje na potrzebę podniesienia świadomości społecznej w zakresie praw podatnika. Projekt nie jest nowelizacją obecnie obowiązujących przepisów Ordynacji Podatkowej.

Karta Praw Podatnika zawiera postanowienia dotyczące prawa do dobrego prawodawstwa podatkowego, prawa do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z ustaw podatkowych, prawa do domniemania rzetelności i dobrej wiary podatnika, prawa do prywatności (ochrony danych i zachowania informacji dotyczących podatnika w tajemnicy), prawa do rzetelnego postępowania administracyjnego i sądowego w sprawach podatkowych, prawa do zaskarżenia rozstrzygnięć w sprawach podatkowych, obowiązku miarkowania sankcji (zakazu podwójnego lub nieproporcjonalnego karania), prawa do naprawienia szkody wyrządzonej podatnikowi wskutek działania lub zaniechania organów podatkowych, obowiązków informacyjnych organów państwowych sprawujących kontrolę przestrzegania praw podatnika oraz uprawnień Rzecznika Praw Obywatelskich działającego w celu zapewnienia skuteczniej ochronny praw podatnika.

Podczas analizy projektu ustawy szczególną uwagę przykuwają następujące zagadnienia:

  • Zasada pewności prawa podatkowego, w myśl której:
    • Podatnik ma prawo do ochrony praw nabytych i interesów w toku,
    • Co do zasady prawo nie działa wstecz (w przypadku odstąpienia od tej reguły efekty wstecznego działania mogą być jedynie korzystne dla podatnika),
    • Organy podatkowe nie mogą bez uzasadnionej przyczyny odstąpić od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.
  • Zasada komunikatywności prawa podatkowego, przewidującą:
    • Prawo podatnika do jasnego i zrozumiałego prawa podatkowego,
    • Wsparcie podatnika przez organy podatkowe w zakresie wykonywania jego obowiązków i korzystania z praw, w tym informacji o prawidłowym sposobie rozumienia przepisów. Stosowanie się do takich zaleceń organów podatkowych nie może szkodzić podatnikowi, w szczególności nie może być podstawą do sankcji podatkowych, karnych, karnych skarbowych oraz żądania zapłaty odsetek od zaległości podatkowych,
    • Rozstrzyganie na korzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści normy prawa podatkowego,
    • Brak możliwości zastosowania sankcji podatkowych, karnych i karnych skarbowych na podstawie niezrozumiałego przepisu prawa podatkowego.
  • Domniemanie rzetelności wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i dobrej wiary,
  • Prawo dostępu do informacji dotyczących podatnika i jego spraw gromadzonych i przetwarzanych przez organy podatkowe oraz do informacji o sposobie i zakresie ich wykorzystania.

Zdaniem inicjatorów ustawy, wprowadzenie powyższych norm przełoży się bezpośrednio na poprawę sytuacji polskich przedsiębiorców za sprawą przestrzegania zasady ekonomiczności opodatkowania oraz standardów przyzwoitej legislacji.

Stale zmieniające się przepisy prawa podatkowego bywają uciążliwe dla przedsiębiorców. Inicjatywa legislatorów mająca na celu wprowadzenie ustawy przedstawiającej definitywny zbiór praw podatnika wydaje się być krokiem w dobrą stronę. Ustawodawca powinien jednak dostosować przygotowywany projekt do obecnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego. 


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>