Pośrednictwo w sprzedaży poza limitem wydatków na usługi niematerialne

Wyrok WSA to szansa na liberalizację podejścia fiskusa do wykładni przepisów. Pomogłoby to podatnikom zmniejszyć koszty działalności, to szczególnie ważne przy ekspansji zagranicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku wydanym dnia 14 listopada 2018 r., sygn. I SA/Kr 1006/18, uznał, że koszty usług pośrednictwa w sprzedaży nie stanowią świadczeń podlegających obowiązującym od 2018 r. ograniczeniom w zaliczaniu wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Listopadowe orzeczenie stanowi wyłom w obserwowanej dotąd niekorzystnej wykładni przepisów przedstawianej przez organy podatkowe.

Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2175), która wprowadziła do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) przepis art. 15e ust. 1 ust. 1, zawierający katalog usług niematerialnych objętych działaniem limitu wydatków mogących stanowić dla podatnika koszty podatkowe.

Zgodnie z brzmieniem przepisu, ograniczeniami objęte są nie tylko świadczenia wymienione wprost w ustawie, tj. usługi doradcze, usługi badania rynku, usługi reklamowe, usługi zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń, ale też „świadczenia o podobnym charakterze”. Innymi słowy, ustawodawca zdecydował się poddać ograniczeniom otwarty katalog świadczeń, wywołując po stronie podatników liczne wątpliwości, co do prawidłowego sposobu rozliczenia poniesionych wydatków.

Pośrednictwo – dotychczas w zasięgu ograniczeń

Jak dotąd, organy podatkowe przyjmowały niekorzystne dla podatników stanowisko, zgodnie z którym usługi pośrednictwa handlowego (często występujące pod nazwą „usługi wsparcia sprzedaży”), stanowią świadczenia podobne do usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń wymienionych w art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. W konsekwencji, zdaniem fiskusa, wydatki ponoszone w związku z zaangażowaniem pośrednika (agenta) powinny być objęte ustawowym limitem.

Dla przykładu, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacji indywidualnej z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.136.2018.3.PH, uznał, że wykonywane przez pośrednika czynności obejmujące m.in. kreowanie polityki sprzedaży, oferowanie sprzedaży, obsługę klientów, prowadzenie negocjacji oraz przygotowanie projektów umów sprzedaży “noszą cechy charakterystyczne dla usług reklamowych, usług badania rynku, usług doradczych lub/i usług zarządzania (…). W rezultacie wynagrodzenie płacone przez Wnioskodawcę na rzecz Pośrednika w zakresie usług wsparcia sprzedaży, będzie podlegało ograniczeniu w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 15e ust. 1 ustawy o CIT.”

Podobne stanowisko zajął Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 18 października 2018 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.272.2018.2.MJ, w której organ podatkowy skonstatował, że czynności tj. m.in. prowadzenie działalności związanej z ofertowaniem produktów na terytorium innych krajów, kontakt z potencjalnymi klientami w zakresie sprzedawanych produktów czy uczestnictwo w targach i konferencjach branżowych “niewątpliwie noszą szereg cech charakterystycznych dla usług doradczych, reklamowych, badania rynku oraz usług o podobnym charakterze, tj. dla świadczeń objętych ograniczeniem wynikającym z art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, które przeważają nad elementami charakterystycznymi dla innych świadczeń.”

Analogiczne poglądy można znaleźć także np. w interpretacji indywidualnej z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.176.2018.2.PC, interpretacji indywidualnej z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.285.2018.1.PC,  interpretacji indywidualnej z dnia 21 września 2018 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.260.2018.2.AT.

Zwrot w wykładni korzystny dla podatników

W maju 2018 r., z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej do Dyrektora KIS zwróciła się spółka, która w ramach prowadzonej działalności, zawierała z podmiotami powiązanymi umowy, na mocy których nabywała usługi polegające na wyszukiwaniu potencjalnych klientów, pośredniczeniu w zawieraniu umów sprzedaży (bez bezpośredniego zawierania umowy przez pośredników), a także promowaniu produktów spółki przez agentów za pomocą materiałów przekazanych i zatwierdzonych im przez spółkę.

W wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.230.2018.1.MM, Dyrektor KIS zanegował wykładnię spółki, uznając że opisane usługi pośrednictwa sprzedaży stanowią świadczenia podobne do usług podlegających limitowaniu.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W nieprawomocnym jeszcze wyroku, sąd administracyjny orzekł, że usługi pośrednictwa nie stanowią usług doradczych, badania rynku, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, ubezpieczeń, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze w rozumieniu art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, a związane z nimi wydatki nie podlegają ograniczeniom.

Podobieństwo świadczeń, czyli przeważający charakter

W ustnym uzasadnieniu, WSA wskazał, że o podobieństwie świadczeń do usług niematerialnych wymienionych w katalogu art. 15e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT można mówić w przypadku, gdy dana usługa wykazuje cechy zbieżne z usługami podlegającymi ograniczeniom w przeważającym stopniu. Zgodnie natomiast z przedstawionym przez wnioskodawcę stanem faktycznym, celem zawarcia umowy pośrednictwa z agentami było wyszukiwanie klientów oraz, co istotne, pośredniczenie w zawieraniu tych umów.

Jak zauważył WSA, wziąwszy pod uwagę dwa zbiory: 1) zbiór usług reklamowych, 2) zbiór usług pośrednictwa, należy zauważyć, że ich część wspólna występuje tylko w jednym niewielkim stopniu – w obszarze promocji, która musi być nieodzownym elementem działania pośrednika. Agenci zatem nie świadczą na rzecz spółki żadnych usług reklamowych, a jedynie pełnią funkcję typową dla pośredników (agentów) sprzedaży.

Tym samym, podążając za argumentacją WSA, usługi pośrednictwa handlowego nie będą podlegały ograniczeniom w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów, pomimo że wykazują pewne cechy charakterystyczne dla podlegających przedmiotowym ograniczeniom usług reklamowych, ponieważ   działalność promocyjna pośredników nie przeważa nad głównym celem umowy, jakim jest pośrednictwo w zawieraniu umów, a nie usługi reklamowe.

Szansa na zmianę

Wyrok krakowskiego WSA to pierwsza próba przełamania negatywnej linii interpretacyjnej prezentowanej przez organy podatkowe. Warto poczekać teraz na reakcję fiskusa i obserwować czy wskazany wyrok zostanie zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na pewno stanowisko WSA z Krakowa należy pozytywnie ocenić i liczyć, że w kolejnych wyrokach, w których będą rozpatrywane skargi na podobne interpretacje, sądy podtrzymają tę argumentację i otworzą tym samym drogę ku mniej restrykcyjnej wykładni przepisów, która pomoże podatnikom efektywnie zmniejszyć koszty prowadzonej działalności.

Warto bowiem zauważyć, że często polscy przedsiębiorcy ponoszą koszt takich usług, aby rozwijać dystrybucję swoich produktów również za granicą. Tym samym, ograniczenie odliczalności kosztów sprzedaży produktów ogranicza konkurencyjność polskich przedsiębiorców i może stanowić dodatkową barierę w prowadzeniu działalności.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>