Nowy miernik efektywności kontroli celno-skarbowych na 2019 r.

Agnieszka Mierska
Agnieszka Mierska Starszy Konsultant
kontakt

W 2019 r. miernikiem badania efektywności kontroli celno-skarbowych i kontroli podatkowych będzie kryterium kontroli pozytywnych (z ustaleniami powyżej 3.000 zł) w ogólnej liczbie zakończonych kontroli dotyczących podatków, zamiast obowiązującego w latach 2017-2018 miernika dodatkowych wpływów budżetowych.

Tak wynika z określonych przez Szefa KAS kierunkach działania i rozwoju na 2019 r. Zdaniem Pawła Cybulskiego zastępcy Szefa KAS (które zostało przedstawione w odpowiedzi na interpelację nr 29075) celem wprowadzenia nowego miernika jest zapewnienie bieżącej informacji zarządczej o skuteczności kontroli zakończonych w danym okresie rozliczeniowym. Ponadto, wprowadzony limit ma na celu zapewnienie ekonomiki kontroli poprzez eliminowanie angażowania kontrolnego w sprawy o bardzo małych skutkach podatkowych i stymulowanie wyższego poziomu analiz przedkontrolnych.

Powody zmiany miernika
W interpelacji nr 29075 sugerowano, że przyjęcie nowego miernika skuteczności było spowodowane tym, że kończą się kontrole wszczęte jeszcze przed reformą KAS, które przynosiły wyższe wpływy do budżetu. Możliwe było więc zsumowanie wpływów z kontroli prowadzonych przez stare urzędy kontroli skarbowej z ustaleniami dokonanymi w nowych kontrolach, osiągnięcie imponującej średniej na jedną kontrolę, a tym samym osiągniecie wysokiego poziomu skuteczności kontroli.

Tymczasem aktualnie obowiązujący miernik efektywności, zgodnie z którym zakwestionowanie rozliczeń podatkowych na kwotę 3.000 zł wystarczy do uznania, że przeprowadzona kontrola jest skuteczna, również może doprowadzić do sztucznego ustalenia stopnia skuteczności prowadzonych kontroli. Przyjęcie tak niskiego progu, może także nieświadomie spowodować, że kontrola uznana za pozytywną w praktyce nie spowoduje wzrostu dochodów budżetu państwa. Przykładowo, zakwestionowanie jedynie momentu zaliczenia danego wydatku w wysokości wyższej niż 3.000 zł do kosztów uzyskania przychodów może w praktyce nie spowodować konieczności wpłaty dodatkowych należności do budżetu państwa, a jednocześnie taka kontrola zostanie uznana za skuteczną.

Typowanie podmiotów do kontroli
Niezależnie od wymiany poglądów zawartych w interpelacji i odpowiedzi na nią, warto wskazać, że oparcie typowania podmiotów do kontroli na ekonomice kontroli może doprowadzić do dwojakich skutków. Z jednej strony może ochronić podmioty, u których nie wykryto znacznych nieprawidłowości przed kolejnymi kontrolami (przy założeniu, że w działaniach prewencyjnych podejmowanych przez KAS do zapobieganiu oszustwom podatkowym nie wykryto nowych obszarów ryzyka). Jednocześnie realizowanie wyższego poziomu analiz przedkontrolnych na podstawie analizy założeń kontroli, które przyniosły małe skutki podatkowe dla budżetu państwa może doprowadzić do typowania do kontroli podmiotów, których rozliczenia podatkowe mogą być w łatwiejszy sposób zakwestionowane. Niekoniecznie musi dotyczyć to sytuacji uchylania się od opodatkowania, ale np. podmiotów, które działając w międzynarodowej grupie dokonują transakcji z podmiotami powiązanymi.

Wskaźnik trafności analiz w 2020 r. – 90%
Tym samym przyjęcie miernika kontroli pozytywnych może doprowadzić zarówno do zwiększenia skuteczności kontroli (ze względu na zmniejszenie wymogu do uznania kontroli za skuteczną), jak również do ułatwienia w typowaniu podmiotów, u których można znaleźć korzyści dla budżetu państwa. Jednocześnie należy podkreślić, że w kierunkach działania i rozwoju KAS na lata 2017-2020 postanowiono zwiększyć miernik trafności analiz w zakresie typowania do kontroli do wysokości 90% w 2020 r. (przy 83,55% w 2016 r.). W odpowiedzi na interpelację nr 29075 zastępca Szefa KAS podkreślił, że „Kryterium skuteczności typowania do kontroli było również stosowane do oceny efektywności pracy kontroli skarbowej przez cały okres jej funkcjonowania”.

Oczywiście nacisk na kryterium skuteczności kontroli może przyczynić się do dalszego śrubowania jakości typowania podmiotów do kontroli, ale może też spowodować, że kontrolujący będą mniej skłonni do odstąpienia od kwestionowania pewnych drobniejszych kwestii w rozliczeniach podatkowych, ponieważ każda kontrola bez stwierdzenia nieprawidłowości lub stwierdzenia nieprawidłowości w kwocie nieprzekraczającej 3.000 zł może oddalać ich od realizacji celu osiągnięcia wysokiej skuteczności kontroli.

Link do interpelacji nr 29075


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>