Nowelizacja procedury sądowo-administracyjnej – sądownictwo administracyjne w XXI wieku?

W dniu 31 maja 2019 r. weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po zmianach czekają na podatników zupełnie nowe rozwiązania  dla procesu sądowoadministracyjnego.

Ostatnie miesiące obfitowały w zmiany w przepisach dotyczących prawa podatkowego. Nie może zatem dziwić, że praktycznie bez echa, 31 maja 2019 r. weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) – regulującej ostatni co do zasady etap weryfikacji poprawności rozliczeń podatników. Nowelizacja wprowadza jednak rozwiązania zupełnie nowe dla procesu sądowoadministracyjnego i może mieć ogromne znaczenie praktyczne dla podatników.

O czym warto pamiętać?
  • Elektroniczna korespondencja z sądem: Przede wszystkim, nowelizacja wprowadza – na razie tylko fakultatywnie – elektroniczny tryb korespondencji. Dotyczy on wszystkich pism przesyłanych do sądu przez strony postępowania i oparty jest o funkcjonujący już system ePUAP.

Zmianie ulega również system doręczeń pism między stronami. W dalszym ciągu profesjonalni pełnomocnicy (tj. adwokaci, radcowie prawni, doradcy podatkowi, rzecznicy podatkowi i – novum! – Prokuratoria Generalna RP) będą doręczali sobie pisma osobiście (z wyjątkiem skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu, skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia). Wyjątkiem od tej zasady będzie właśnie stosowanie trybu elektronicznego – w takim przypadku, w doręczeniu pośredniczył będzie system sądu.

  • Elektroniczny proces i wyrokowanie: Nowelizacja nie ogranicza się do elektronicznych doręczeń pism – również akta sprawy będą mogły być przesyłane do sądów w formie elektronicznej i w ten sam sposób prowadzone w sądzie (w tym również z uwzględnieniem notatek urzędowych, protokołów).

Co szczególnie istotne, zmiany w tym zakresie będą dotyczyły również wyroków i postanowień: będą one mogły być utrwalone w systemie teleinformatycznym sądu i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Również doręczenia rozstrzygnięć (wyroków z uzasadnieniami, postanowień) będzie mogło mieć miejsce w formie elektronicznej.

  • Prawo, nie obowiązek: Zastosowanie formy elektronicznej będzie miało miejsce o ile strona postępowania złożyła wniosek o stosowanie takiej formy lub wyraziła na to zgodę. Sąd będzie też stosował tryb elektroniczny w sytuacji, gdy strona złoży pismo inicjujące sprawę w takiej formie. W każdej chwili będzie jednak można zrezygnować z tej formy doręczeń – stosowne zawiadomienie należy jednak złożyć z jej zachowaniem.
  • Więcej danych: Nowelizacja rozszerza również zakres danych identyfikacyjnych, które muszą podać strony składające pierwsze pismo w sprawie. W przypadku osób fizycznych, będą one obejmowały również nr PESEL strony i jej przedstawicieli ustawowych. W pozostałych przypadkach, konieczne będzie podanie numeru KRS, REGON, NIP albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji. Omawiana zmiana dotyczy również toczących się już postępowań – stosowne dane będą musiały zostać podane w pierwszym piśmie złożonym po wejściu w życie ustawy.

Niewątpliwie, nie można wykluczyć wystąpienia ewentualnych problemów „niemowlęcego okresu” funkcjonowania e-sądów. Tym niemniej, omawiane zmiany powinny długofalowo przyczynić się do przyśpieszenia procedury sądowej, skracając czas obiegu korespondencji i dokumentów.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>