Czy NIP nabywcy trafi na paragony?

Anna Jankowska
Anna Jankowska Starszy Menedżer
kontakt

Propozycja zmian ma na celu uszczelnienie sporej luki w systemie VAT, ale wdrożenie jej w życie może doprowadzić do wielu komplikacji, szczególnie wśród dużych detalistów.

Ministerstwo Finansów próbowało już jakiś czas temu przeforsować ten pomysł, ale zrezygnowało po sprzeciwie organizacji przedsiębiorców. Teraz pomysł powraca – znalazł się w projekcie nowelizacji ustawy o VAT z dnia 13 lutego 2018 r. Chodzi o wprowadzenie regulacji uzależniających możliwość wystawienia faktury VAT do paragonu od tego, czy zamieszczony jest na nim NIP nabywcy.

Sprzedawca, na żądanie nabywcy, ma obecnie obowiązek wystawienia faktury VAT, jeżeli nabywca zgłosił żądanie w odpowiednim terminie. Planowane zmiany wprowadzają dodatkowy warunek dla sprzedaży zaewidencjonowanej na kasie fiskalnej na rzecz podatników – wystawić fakturę dokumentującą taką sprzedaż będzie można wyłącznie na podstawie paragonu, który zawiera numer, za pomocą którego nabywca jest zidentyfikowany na potrzeby VAT.

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu nowelizacji, powyższe zmiany są odpowiedzią na proceder polegający na wystawianiu faktur na nieuczciwe firmy, w zamian za korzyść majątkową, do paragonów fiskalnych nieodebranych przez faktycznych nabywców. Nieuczciwi podatnicy dokonują odliczenia podatku VAT wynikającego z tych faktur, chociaż w rzeczywistości nie nabyli towarów lub usług, jednocześnie zawyżają koszty podatkowe. Tego typu wyłudzenia narażają budżet państwa na znaczne uszczuplenia. Według Ministerstwa Finansów, w branżach szczególnie dotkniętymi tym procederem – tj. paliwowej i budowlanej, można mówić o setkach milionów nielegalnie odliczonego VAT rocznie.

Zmiany zatem w założeniach są potrzebne, a wręcz konieczne. Jednakże obecny kształt proponowanych zmian zapewne znowu spotka się krytyką. Każdorazowa weryfikacja, czy spełnione zostały przesłanki uprawniające do wystawienia faktury do konkretnego paragonu, wydłużyć może bowiem obsługę klienta, a dostosowanie systemów – narazić sprzedawców na dodatkowe koszty. Ponadto nie wszystkie obecnie używane modele kas fiskalnych mają możliwość zamieszczania na paragonie NIP-u nabywcy. Taki wymóg techniczny co prawda został wprowadzony w 2013 r. w Rozporządzeniu w sprawie kas, ale ze względu na przepisy przejściowe jeszcze przez dłuższy czas na rynku będą mogły funkcjonować kasy niespełniające tej przesłanki. W takich sytuacjach nabywca będzie musiał zgłosić sprzedawcy przed dokonaniem sprzedaży, że jego transakcja nie powinna być rejestrowana na kasie fiskalnej. To może doprowadzić do wielu komplikacji. Jeżeli bowiem paragon zostanie już wygenerowany bez NIP-u klienta, faktura dokumentująca tę sprzedaż nie będzie mogła już tak łatwo zostać wystawiona.

Naruszenie nowych przepisów może słono kosztować handlowców. Jeszcze bardziej kontrowersyjną propozycją jest bowiem wprowadzenie nowych sankcji VAT. Na podatnika, który nie zastosuje się do omawianych regulacji, może zostać nałożone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 100% kwoty podatku wykazanego na fakturze wystawionej do paragonu niezawierającego NIP klienta. Ta sama kara czeka również nabywcę ujmującego taką fakturę w ewidencji VAT.

W konsekwencji, uszczelnienie systemu VAT może odbyć się kosztem uczciwych podatników. Będą oni musieli zachować niezwykłą ostrożność, żeby sankcyjny podatek ich nie dotknął – szczególnie spore wyzwanie czeka dużych detalistów mających wiele punktów sprzedaży. Dlatego już teraz przedsiębiorcy ci powinni śledzić losy projektu i przygotowywać się na wprowadzenie analizowanych regulacji.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>