MF udziela wskazówek w zakresie rozumienia nowej definicji rzeczywistego właściciela

W opublikowanym niedawno projekcie objaśnień do zmienionych przepisów o podatku u źródła (WHT) Minister Finansów odnosi się do nowej definicji rzeczywistego właściciela (beneficial owner).

Od 1 stycznia 2019 r. zmianie uległa definicja rzeczywistego właściciela, poprzez dodanie do niej dodatkowych przesłanek. Obecnie przy ustalaniu czy dany podmiot (odbiorca płatności) spełnia warunki umożliwiające uznanie go za rzeczywistego właściciela brane są pod uwagę m.in. następujące warunki:

  • okoliczność czy odbiorca otrzymuje płatność dla własnej korzyści, w tym czy decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
  • czy odbiorca nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części danej należności innemu podmiotowi,
  • czy odbiorca należności prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby / zamieszkania, jeżeli należności podlegające WHT będą uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W praktyce nowa definicja rzeczywistego właściciela ma przede wszystkim wpływ na stosowanie zwolnień w zakresie podatku u źródła w odniesieniu do wypłacanych dywidend, odsetek, należności licencyjnych, jak również możliwości stosowania obniżonych stawek WHT, które wynikają z odpowiednich przepisów zawartych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przepisy tych umów posługują się pojęciem rzeczywistego właściciela, ale go nie definiują.

Co wynika z projektu objaśnień Ministerstwa Finansów?

W czerwcu Ministerstwo Finansów (MF) opublikowało projekt objaśnień do przepisów o podatku u źródła, w którym odniosło się również do zmienionej definicji rzeczywistego właściciela.

W projekcie objaśnień m.in. wskazano, że:

  • doprecyzowana definicja rzeczywistego właściciela powinna być stosowana zgodnie z celem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, z uwzględnieniem kontekstu towarzyszącego wypłatom kwot na rzecz danego odbiorcy;
  • definicja rzeczywistego właściciela nakazuje uwzględnienie szerokiego kontekstu przy ocenie statusu odbiorcy (kontekst taki może wynikać z dokumentów prawnych, jak również okoliczności faktycznych);
  • klauzula rzeczywistego właściciela ma zastosowanie zarówno do płatności powyżej, jak i poniżej 2 mln zł rocznie do jednego podmiotu.

MF potwierdził również podejście tzw. look through approach. W projekcie objaśnień zwrócono uwagę, że nie jest rzeczywistym właścicielem podmiot pośredniczący, którego jedyną funkcją w odniesieniu do płatności lub jej części jest jej przekazanie dalej. Nie ma on więc prawa do korzystania z preferencyjnej stawki podatku u źródła przewidzianej w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania łączącej Polskę z państwem siedziby takiego podmiotu. Niemniej jednak z przewidzianych w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania, jak również  prawie Unii Europejskiej mogą korzystać inwestorzy (udziałowcy) z kraju objętego takimi postanowieniami, pod warunkiem że są oni podatnikami w stosunku do otrzymanej należności i spełniają inne warunki przewidziane dla tych uprawnień (np. w określonych sytuacjach posiadają status rzeczywistego właściciela).

W objaśnieniach MF wskazuje, że w odniesieniu do wymogu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej należy wziąć pod uwagę w szczególności czy:

a) w danym państwie istnieje przedsiębiorstwo, w ramach którego dany podmiot faktycznie wykonuje czynności stanowiące działalność gospodarczą, w tym w szczególności czy ten podmiot posiada lokal, wykwalifikowany personel, wyposażenie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej;

b) dany podmiot nie tworzy struktury funkcjonującej w oderwaniu od przyczyn ekonomicznych;

c) istnieje współmierność między zakresem działalności prowadzonej przez dany podmiot a faktycznie posiadanym przez ten podmiot lokalem, personelem lub wyposażeniem a więc przykładowo czy personel danego podmiotu jest adekwatny do roli pełnionej przez ten podmiot, a także do skali działalności tego podmiotu, np. jedna osoba nie może skutecznie podejmować decyzji menadżerskich w stosunku do kilkunastu spółek prowadzących działalność gospodarczą);

d) zawierane porozumienia są zgodne z rzeczywistością gospodarczą, mają uzasadnienie gospodarcze i nie są w sposób oczywisty sprzeczne z ogólnymi interesami gospodarczymi danego podmiotu;

e) podmiot samodzielnie wykonuje swoje podstawowe funkcje gospodarcze przy wykorzystaniu zasobów własnych, w tym obecnych na miejscu osób zarządzających;

f) status podmiotu może zależeć od rodzaju prowadzonej działalności, inne kryteria będą brane w przypadku podmiotu holdingowego, a inne np. przy podmiotach refakturujących.

Obecnie nadal trwają konsultacje w sprawie objaśnień do przepisów w zakresie zasad poboru podatku u źródła. Termin wydania finalnej wersji objaśnień nie jest jeszcze znany.

Podsumowanie

Zaostrzona definicja rzeczywistego właściciela może istotnie utrudnić prowadzenie transgranicznych operacji gospodarczych. W szczególności dodany warunek prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej oceniany w świetle spełnienia szeregu przesłanek może powodować znaczne rozbieżności w definiowaniu terminu rzeczywistego właściciela należności dla celów stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i tym samym prowadzić do sporów z organami podatkowymi.


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>