MF chce 19% podatku od zysku z walut wirtualnych

Łukasz Michnik
Łukasz Michnik Starszy menedżer
kontakt

Nowelizacja wprowadza rozwiązania pozytywne dla podatników. Propozycja uniemożliwiająca rozliczenie straty z obrotu walutami wirtualnymi z innymi dochodami podatnika może zahamować rozwój kryptorynku.

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało pod koniec sierpnia projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Treść nowelizacji jest kluczowa w szczególności dla podatników dokonujących transakcji na tzw. kryptowalutach – istotnym elementem projektu ustawy jest bowiem kompleksowe uregulowanie skutków obrotu walutami wirtualnymi na gruncie ustaw o podatkach dochodowych. Planowany termin wejścia w życie przepisów to 1 stycznia 2019 r.

Opracowany przez Ministerstwo Finansów (MF) projekt ustawy zawiera długo wyczekiwane odpowiedzi na liczne wątpliwości podatników – co ciekawe, część z nich odbiega od wstępnych objaśnień MF opublikowanych w kwietniu br. w ramach komunikatu „Skutki podatkowe obrotu kryptowalutami w PIT, VAT i PCC”. Najistotniejsze aspekty opodatkowania transakcji na walutach wirtualnych na gruncie analizowanej nowelizacji zostały zaprezentowane poniżej.

Definicja waluty wirtualnej

Kluczowym elementem przygotowanego projektu jest pierwsze w historii wprowadzenie do polskiej ustawy podatkowej definicji legalnej pojęcia „wirtualna waluta”. Co istotne, pomimo kontrowersyjnego rozstrzygnięcia NSA z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 488/16, który orzekł, iż kryptowalutę bitcoin należy traktować jako prawa majątkowe, projekt MF odwołuje się do definicji waluty wirtualnej opracowanej na potrzeby ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Oznacza to, że waluta wirtualna stanowi cyfrowe odwzorowanie wartości i obejmuje zarówno kryptowaluty, jak i scentralizowane waluty wirtualne. Mając na uwadze, że wspomniana ustawa zawiera również definicję wartości majątkowych rozumianych jako „prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, środki płatnicze, instrumenty finansowe, inne papiery wartościowe, wartości dewizowe oraz waluty wirtualne”, wnioskować można, że ustawodawca świadomie zrezygnował z utożsamienia kategorii praw majątkowych i walut wirtualnych.

Zakwalifikowanie przychodów z obrotu walutami wirtualnymi do źródła – kapitały pieniężne/zyski kapitałowe

Zgodnie z treścią nowelizacji, przychody z obrotu walutami wirtualnymi kwalifikowane będą odpowiednio do przychodów z kapitałów pieniężnych (art. 17 ustawy o PIT) lub zysków kapitałowych (art. 7b ustawy o CIT). Istotnym utrudnieniem dla podatników może być fakt, iż przychody te nie będą mogły być łączone z innymi przychodami z kapitałów pieniężnych (zysków kapitałowych). W konsekwencji, ewentualna strata z obrotu walutami wirtualnymi nie zostanie odliczona od innych dochodów podatnika, np. ze sprzedaży akcji czy prowadzonej działalności gospodarczej.

Dodatkowo, w świetle proponowanych zmian, podatnicy PIT będą zobowiązani do zaliczania przychodów osiąganych z obrotu walutami wirtualnymi do przychodów z kapitałów pieniężnych nawet wtedy, gdy osiągane będą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (za wyjątkiem działalności podmiotów świadczących procesjonalne usługi związane z obrotem walutami wirtualnymi tj. giełdy czy kantory walut wirtualnych).

Podstawa opodatkowania i stawka podatku

Zgodnie z propozycją MF, podstawę opodatkowania w przypadku transakcji na walutach wirtualnych stanowić będzie dochód rozumiany jako osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia walut wirtualnych a kosztami uzyskania przychodów. Podatek dochodowy wyniesie 19% uzyskanego dochodu.

Do przychodów zaliczane będą przychody z wymiany waluty wirtualnej na środek płatniczy (tj. przychody ze sprzedaży walut wirtualnych na giełdzie, w kantorze oraz na wolnym rynku). Jednocześnie, na równi ze sprzedażą walut wirtualnych traktowana będzie zapłata takimi walutami za towar, usługę lub prawo majątkowe niebędące walutą wirtualną oraz regulowanie innych zobowiązań walutą wirtualną. W tym przypadku, osiągnięty przychód będzie odpowiadał cenie zakupionego towaru lub usługi.

Co istotne, zamiana waluty wirtualnej na inną walutę wirtualną w świetle nowelizowanych przepisów pozostanie podatkowo neutralna. Przyjmując, iż wymiana walut wirtualnych nie generuje przychodu podatkowego, ustawodawca rozstrzyga kolejną kwestię będącą przedmiotem dotychczasowej, niejednolitej linii interpretacyjnej organów podatkowych. Prezentowane podejście niewątpliwie należy oceniać pozytywnie – odmienna interpretacja prowadziłaby bowiem do wielu trudności praktycznych związanych z brakiem możliwości jednoznacznego ustalenia wartości przysporzenia w momencie wymiany.

Dostosowując specyfikę walut wirtualnych do ogólnych zasad opodatkowania, ustawodawca dopuszcza zaliczenie odpowiednio udokumentowanych wydatków na nabycie walut wirtualnych, poniesionych w danym roku podatkowym w poczet kosztów podatkowych, przy czym możliwość ta dotyczy wyłącznie wydatków bezpośrednio związanych z nabyciem i sprzedażą walut wirtualnych. Kosztami uzyskania przychodów nie będą więc w szczególności koszty finansowania zakupu walut wirtualnych (pożyczki, kredyty itp.). Przyjęte rozwiązanie zakładające międzyokresowe rozliczanie kosztów uzyskania przychodów powoduje, że podatnik nie będzie zobowiązany do identyfikowania konkretnych wydatków z konkretnymi przychodami.

Pobór podatku

Projekt zakłada przyjęcie zasady samoobliczenia podatku, bez pośrednictwa płatnika. Podatek rozliczany będzie w zeznaniu rocznym, a w trakcie roku podatnicy nie będą zobowiązani wpłacać zaliczek na podatek dochodowy.

Praktyczne aspekty opodatkowania transakcji na walutach wirtualnych

Mając na uwadze istotną specyfikę transakcji realizowanych z wykorzystaniem walut wirtualnych, w uzasadnieniu do nowelizacji dodatkowo wyjaśniono, że przyjęcie płatności przez przedsiębiorcę za towar/usługę w postaci waluty wirtualnej, traktowane będzie jak dwie umowy, a każda ze stron zawartej umowy będzie zarówno sprzedawcą, jak i nabywcą.

Jednocześnie, autor projektu odwołał się do skutków podatkowych wydobycia pierwotnego walut wirtualnych (tzw. „wykopywania”), wskazując iż w zależności od tego na czyj rachunek (własny bądź też na cudze zlecenie) dany podmiot będzie „kopał”, uzyskane przez niego przychody kwalifikowane będą do poszczególnych źródeł przychodów.

***

Projekt został skierowany do konsultacji publicznych. Jego treść kompleksowo reguluje zagadnienia opodatkowania transakcji na walutach wirtualnych, jednak pomimo wprowadzenia wielu pozytywnych dla podatników rozwiązań, część propozycji (w szczególności brak możliwości rozliczenia straty z obrotu walutami wirtualnymi z innymi dochodami podatnika) może potencjalnie wpłynąć na zahamowanie szybkiego rozwoju rynku walut wirtualnych w Polsce. Dlatego też, dopiero zapoznanie się z ostateczną wersją projektu pozwoli na dokonanie kompleksowej oceny proponowanych rozwiązań.

 

Chcesz wiedzieć więcej na temat zmian w prawie podatkowym zaplanowanych na 2019 rok? Serdecznie zapraszamy  10 września 2018 r. o godz. 10.00 na bezpłatne, otwarte szkolenie online „8 dużych zmian, które czekają podatników w 2019 r. – szanse i wyzwania”

Więcej informacji i rejestracja


Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze informacje o zmianach w prawie i podatkach bezpośrednio na swojego maila.

Zapisz się na newsletter >>