Whistleblowing najskuteczniejszy w wykrywaniu nadużyć

Fraudbuster
Fraudbuster Pogromca Korupcji i Nadużyć
kontakt

Whistleblowing jest najskuteczniejszym narzędziem wykrywania nadużyć w organizacjach. Tymczasem w Polsce nie ma żadnych regulacji prawnych chroniących sygnalistów.

Whistleblowing jest często jedynym narzędziem, dzięki któremu wychodzi na światło dzienne dane nadużycie. Są, bowiem nieprawidłowości, których mechanizm może wykryć tylko osoba działająca wewnątrz organizacji, znająca jej wewnętrzne sposoby działania.

Według badań whistleblowing jest też najskuteczniejszą metodą wykrywania nadużyć. Report to the Nations on Occupational Fraud and Abuse, Association of Certified Fraud Examiners  z 2014 roku stwierdza, że ponad 40% wstępnie wykrytych nadużyć zostało ujawnionych przez anonimowe źródło. Kolejne dwa kanały informacji o nadużyciach: kadra kierownicza i audyt wewnętrzny ujawniły po około 15% nadużyć. Prawie 50% ujawniających anonimowo to pracownicy.

Wdrożenie w organizacji systemu whistleblowingu może przynieść ogromne korzyści. Ale żeby system działał musi wzbudzać zaufanie pracowników i muszą o nim wiedzieć. Nowo przyjmowani pracownicy powinni poznać procedury whistleblowingu obowiązujące w firmie. Można, a nawet należy to połączyć z zapoznaniem z kodeksem etyki.

Można rozważyć różne metody zgłaszania przez whistleblowerów nadużyć: zgłoszenia osobiste dedykowanemu pracownikowi, specjalna skrzynka na zgłoszenia, linia telefoniczna czy system online. Żeby whistleblowing był skuteczny istotne jest żeby komórka czy osoba weryfikująca zgłoszenie mogła w późniejszym czasie dopytać sygnalistę o szczegóły. Z tego punktu widzenia najgorszą metodą jest skrzynka na zgłoszenia. Pracodawca zostaje, bowiem z informacją, której nie ma jak uzupełnić. Z kolei zgłaszanie osobiste, czy telefoniczne może nie budzić zaufania.

Najlepszym wydaje się system zgłaszania online. Formularz powinien zawierać katalog pytań, na które sygnalista powinien odpowiedzieć, aby informacja była przydatna. Wysyłając formularz powinien dostać numer zgłoszenia i hasło wraz z informacją, za jaki czas powinien zalogować się do systemu. Mogą tam wtedy czekać na niego dodatkowe pytania ewentualnie informacja jak jego zgłoszenie zostało załatwione.

Whistleblowing nie istnieje w polskim prawie, nie ma w związku z tym żadnej ochrony sygnalistów. Tocząca się parę lat temu dyskusja na temat wprowadzenia takiej ochrony skończyła się niczym. Jednak coraz więcej firm w Polsce wprowadza z własnej inicjatywy systemy bezpiecznego przekazywania informacji przez pracowników.

Przy przygotowaniu tekstu wykorzystałem fragmenty prezentacji Zuzanny Dobrowolskiej członka zarządu Linia Etyki Sp. z o.o. i Jakuba Kraszkiewicza partnera w dziale Zarządzania Ryzykiem Nadużyć w warszawskim biurze EY.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>