Walka z nadużyciami – korzyści, koszty, narzędzia

Kontynuując temat Kongresu Antyfraudowego, zorganizowanego przez Konferencję Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce 2 października 2013 roku, chcielibyśmy przybliżyć Państwu tematykę jednego z paneli dyskusyjnych, moderowanego przez Mariusza Witalisa – Partnera w dziale Zarządzania Ryzykiem Nadużyć EY. Został on w całości poświęcony zagadnieniu walki z nadużyciami. Uczestnicy panelu w swoich wystąpieniach koncentrowali się na roli i funkcjonowaniu jednostek ds. walki z nadużyciami w organizacji oraz korzyściach i kosztach wdrożenia mechanizmów przeciwdziałania i wykrywania nadużyć. Poruszono także temat uregulowań prawnych, dotyczących przekazywania danych o przypadkach nadużyć pomiędzy różnymi instytucjami finansowymi oraz organami ścigania.

Dyskusję zainicjowała prezentacja Pana Michała Czumy, Dyrektora Biura Antyfraudowego i Zastępcy Dyrektora Departamentu Bezpieczeństwa w Banku PKO BP S.A. Opierając się na licznych przykładach z własnej praktyki bankowej, zaprezentował on możliwe do wykorzystania kanały informowania o nadużyciach – począwszy od zgłoszeń anonimowych informatorów (whistleblowing), poprzez wewnętrzne postępowania wyjaśniające prowadzone przez dedykowane jednostki, a kończąc na wyspecjalizowanych systemach informatycznych służących do wykrywania nadużyć. Podczas wystąpienia została poruszona także niezwykle istotna kwestia ryzyka reputacyjnego, szczególnie ważnego w kontekście instytucji finansowych, postrzeganych jako organizacje zaufania publicznego. Problemem wielu instytucji jest brak dogłębnego zrozumienia tego ryzyka, choć jest ono o wiele bardziej dotkliwe w skutkach niż sama strata finansowa spowodowana np. nadużyciem pracowniczym. Przedostanie się do mediów informacji o nadużyciu w banku może spowodować odpływ klientów do konkurencji, co przekłada się na zmniejszenie udziału rynkowego oraz na wyższe koszty działalności.

Kontynuacją panelu było wystąpienie Pana Błażeja Kochańskiego, niezależnego eksperta, który przedstawił analizę kosztów i korzyści przeciwdziałania wyłudzeniom w instytucjach finansowych. Szczególnie interesujące było zaprezentowane przez niego podejście do analizy nadużyć z perspektywy członka zarządu odpowiedzialnego za obszar ryzyka, którego decyzyjność w tym obszarze opiera się o analizę trzech czynników – dochodowości, ryzyka oraz regulacji wewnętrznych i zewnętrznych. Jednym z elementów prezentacji było wskazanie na korzyści jakie może przynieść próba oszacowania wartości potencjalnych strat jakie mogą wynikać z przypadków nadużyć.

Prezentację zamykającą poprowadził Pan Dariusz Polaczyk, Dyrektor Departamentu Przeciwdziałania Przestępstwom w Alior Banku S.A. oraz Przewodniczący Komitetu ds. Bezpieczeństwa Banków Związku Banków Polskich, koncentrując się przede wszystkim na aspektach praktycznych i prawnych przetwarzania danych związanych z przypadkami nadużyć. Podczas jego wystąpienia uczestnicy mieli także możliwość poznać istniejące na rynku bankowym rozwiązania, które umożliwiają współpracę pomiędzy bankami oraz organami ścigania. Tego typu współpraca jest o tyle istotna, że bardzo często „ofiarą” danego schematu nadużycia wewnętrznego lub zewnętrznego pada więcej niż jeden bank i tylko kwestią czasu pozostaje, kiedy kolejna instytucja finansowa stanie się obiektem ataku przestępców.

Dyskusja, która rozwinęła się na zakończenie panelu, dotyczyła przede wszystkim aspektów związanych z nakładami inwestycyjnymi na bezpieczeństwo oraz biznesowego uzasadnienia walki z nadużyciami:

  • Rolą pracowników odpowiedzialnych za bezpieczeństwo powinno być przekonanie osób z najwyższego szczebla kierowniczego, iż każda kwota wydana na mechanizmy przeciwdziałania i wykrywania nadużyć, daje kilku – bądź nawet kilkunastokrotny zwrot z inwestycji. Istotną rolę w osiągnięciu pozytywnego rezultatu takich działań odgrywa wykorzystanie systemów informatycznych wspierających typowanie przypadków nietypowych, które mogą wskazywać na przypadki oszustw klientów oraz nadużyć wewnętrznych.
  • W wielu instytucjach finansowych pokutuje przekonanie, iż inwestycje w bezpieczeństwo stoją w sprzeczności z efektywnymi procesami biznesowymi. Dążenie departamentów sprzedażowych do jak najszybszego wprowadzania na rynek nowych produktów w celu przejęcia klientów i zwiększenia udziałów rynkowych, często daje rezultat odwrotny od zamierzonego. Brak dokładnej analizy nowego produktu pod kątem jego podatności na nadużycia może skutkować nieoczekiwanymi stratami z tytułu, np. wyłudzeń, co pomniejsza zakładane zyski.
  • Organizacje, w których istnieje silna presja na wypełnianie planów sprzedażowych, są bardziej narażone na ryzyko wystąpienia nadużyć. Pracownik, którego przełożony uzależnia zatrudnienie danej osoby tylko i wyłącznie od uzyskiwanych wyników sprzedaży, będzie bardziej skłonny zaraportować np. fikcyjną sprzedaż kredytu, aby zachować swoją posadę. Taka kultura organizacyjna przyczynia się do pogorszenia bazy zasobów ludzkich w instytucji finansowej – zatrudnienie utrzymują osoby, które popełniają nadużycia i realizują swoje plany, natomiast zwalniani są pracownicy uczciwi, którzy w normalnych warunkach nie są w stanie osiągnąć danego „wywindowanego” progu sprzedaży.

Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>