Ustawa AML – został miesiąc na przeprowadzenie własnej oceny ryzyka

Piotr Jagodziński
Piotr Jagodziński Starszy Analityk
kontakt

Ustawa z dnia 1 marca 2018 o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu („ustawa AML”) obowiązuje od 13 lipca 2018 roku, jednak wdrożenie niektórych obowiązków odroczono, dając czas na dostosowanie. Już za miesiąc mija termin na spełnienie jednego z nich.

Jak pisaliśmy na blogu, do największych zmian legislacyjnych można zaliczyć wprowadzenie rejestru beneficjentów rzeczywistych, zmianę definicji PEP (politically exposed person), aktualizację definicji beneficjenta rzeczywistego, rozszerzenie katalogu instytucji obowiązanych, zwiększenie kar, wprowadzenie polityki grupowej dla grup kapitałowych. No i co ważne, 13 stycznia 2019 roku mija termin na przeprowadzenie własnej oceny ryzyka instytucji obowiązanej.

W artykule 27 ustawy AML wymaga przeprowadzenia samooceny w kontekście ekspozycji na ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu instytucji obowiązanej w sferze: klientów, produktów i usług, obszarów geograficznych, kanałów dystrybucji oraz transakcji. Ocena ryzyka może zostać sporządzona w formie papierowej lub elektronicznej. Powinna być aktualizowana, nie rzadziej niż dwa lata lub w momencie zmian w czynnikach ryzyka. Aktualizacja w cyklu dwu letnim, została w Ustawie AML z 1 marca 2018 roku powiązana z Krajową oceną ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz z tzw. Ponadnarodową oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu na poziomie Unii Europejskiej oraz ich aktualizacją. Zmiana czynników ryzyka może być związana z wejściem na nowy rynek, uruchomieniem nowego produktu lub zwiększeniem skali działania przez podmiot gospodarczy.

Podejście oparte na ryzyku, znajduje swoje odzwierciedlenie w zapisie artykułu, który wydaje się ogólny i przedstawia jedynie orientacyjne ramy oceny ryzyka. Instytucje obowiązane mają dowolność w sposobie przeprowadzenia oceny ryzyka. Powinna ona być przeprowadzona w sposób proporcjonalny do skali i rodzaju działalności danego podmiotu. Z jednej strony może wydawać się to kłopotliwe, zwłaszcza, że regulator nie wydał żadnych wytycznych w tym zakresie, a opracowanie Krajowej oceny ryzyka jest w toku. Z drugiej strony, otwiera się szansa na identyfikację ryzyk, na które narażona jest instytucja obowiązana, oraz stworzenie planu umożliwiającego dostosowanie programu AML do specyficznych potrzeb danego podmiotu.

Aby przeprowadzić ocenę ryzyka, instytucja obowiązana musi posiadać możliwość wydobycia i przetworzenia danych, które są podstawą wszelkich analiz. Brak, niedokładność lub niekompletność danych, może skutecznie ograniczyć wartość dodaną płynącą z dokumentu i ograniczyć jego przydatność. Kolejnym filarem jest wiedza i doświadczenie, zarówno w sferze AML jak i obszarze biznesowym, w celu określenia, które dane wykorzystać do analizy. Trzecim filarem są zasoby ludzkie, które trzeba zaangażować w prowadzenie analiz, proces weryfikacji i uzgodnień.  Czwartym filarem oceny ryzyka jest czas.

Zdarza się, że niektóre firmy muszą sobie radzić z różnego rodzaju niedoborami. Dzieje się tak, z różnych powodów. Niektóre podmioty stosunkowo niedawno, zostały włączone w krąg instytucji obowiązanych, lub do tej pory nie realizowały praktycznie żadnych czynności związanych z AML/CFT, ponieważ kara za niedopełnienie obowiązków była stosunkowo niska (do 750 tys. PLN), a kontrole rzadkie. Czasami jest to powodowane koncentracją na wykonaniu codziennych zadań np. zamknięciu roku obrachunkowego i zwyczajnym brakiem pracowników, niezbędnych do przeprowadzenia oceny. W takiej sytuacji warto rozważyć wsparcie specjalistów, którzy pomogą przejść, przez ten proces. Przeprowadzenie oceny ryzyka jest obowiązkiem ustawowym, jednak umiejętnie przeprowadzone, może być początkiem zmian w organizacji, które sprawią, że procesy i procedury z obszaru AML nie będą obciążeniem dla instytucji obowiązanej.

Jaki może być skutek braku przeprowadzenia oceny ryzyka instytucji obowiązanej? Otóż, ustawa AML podniosła znacząco kary za naruszanie obowiązków AML, które mogą sięgnąć aż maksymalnie pięciu milionów EUR lub 10% obrotu wykazanego w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy. Należy też zauważyć, że Ustawa daje prawo regulatorowi do zażądania od instytucji obowiązanej, przedłożenia oceny własnej ryzyka. Czy skorzysta z tego prawa? Odpowiedź na to pytanie poznamy już niebawem.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>