Trzecia odsłona projektu Ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – relacja z wydarzenia

Adam Sawicki
Adam Sawicki Konsultant
kontakt

21 listopada 2018 r. odbyło się seminarium EY „Trzecia odsłona projektu Ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – co zmiany oznaczają dla firm?”. Spotkanie prowadzili Mariusz Witalis, Partner w EY Forensics, Jarosław Grzegorz, Associate Partner w EY Forensics oraz Tomasz Rolewicz, Associate Partner w EY Business Tax Advisory. Było to kolejne spotkanie poświęcone projektowi tej ustawy, a wzięło w nim udział blisko stu uczestników.

Jarosław Grzegorz przypomniał, że obecna Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych nie spełnia swojej funkcji uzależniając odpowiedzialność podmiotu zbiorowego od wcześniejszego skazania osoby fizycznej. Na słabość tego rozwiązania wskazywała m.in. OECD.

W projektowanej Ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych zrezygnowano z tego wymogu oraz wprowadzano otwarty katalog czynów zabronionych. Zwiększono też zakres odpowiedzialności za przestępstwo popełnione przez sam podmiot, jak i partnerów biznesowych (m.in. podwykonawców) oraz inne osoby i organy, upoważnione do działania w interesie lub na rzecz przedsiębiorcy. Kolejną istotną zmianą jest odpowiedzialność podmiotu zbiorowego nawet, jeśli brak możliwości ustalenia sprawcy czynu. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy skład osobowy organu uległ zmianie lub czyn został popełniony przez wiele organów albo osób. Co istotne, projektowana ustawa wprowadza istotne obowiązki dla firm, takie jak należyta staranność w wyborze i nadzorze nad działalnością partnerów biznesowych oraz konieczność przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń od sygnalistów.

Omawiane przez Mariusza Witalisa przewidziane w ustawie rozwiązania dotyczące ochrony sygnalistów zachęciły uczestników do ożywionej dyskusji na ten temat w kontekście regulacji RODO.

Duże zainteresowanie uczestników wzbudził również katalog sankcji przewidywanych przez planowaną ustawę. Projekt rozszerza granice odpowiedzialności finansowej podmiotu zbiorowego. Kary mogą wynieść od 30 tys. do 30 mln zł (a w określonych przypadkach nawet 60 mln zł) i to niezależnie od poziomu przychodów przedsiębiorstwa. Ustawa wprowadza też szeroki wachlarz innych sankcji, takich jak zakaz prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju, zakaz promocji i reklamy oraz zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne. Projektowane przepisy przewidują również możliwość zastosowania zarządu przymusowego.

W kolejnej części seminarium zaprezentowano najważniejsze wyzwania związane z wykazaniem zgodności z przepisami Ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Są to między innymi następujące obszary:

– przeprowadzenie analizy ryzyka i luki (uwzględniające specyfikę działalności przedsiębiorstwa);
– powołanie funkcji compliance (z odpowiednim umiejscowieniem w strukturze firmy zapewniającym niezależność);
– wdrożenie procesu weryfikacji kontrahentów;
– promowanie świadomości w zakresie compliance;
– wdrożenie systemu whistleblowingu (zapewniającego ochronę sygnalistom);
– opracowanie procesu prowadzenia postępowań wyjaśniających.

W ostatniej części seminarium Tomasz Rolewicz przedstawił najważniejsze zagadnienia związane z wpływem przepisów ustawy na kwestie podatkowe i rachunkowe. Przykładowo, niepowstanie lub obniżenie zobowiązania podatkowego czy powstanie prawa do zwrotu podatku to sytuacje dotyczące rozliczeń podatkowych, w przypadku, których mogą mieć zastosowanie nowe przepisy o osiąganiu korzyści majątkowej. Podobna sytuacja może też mieć miejsce w przypadku wykazania w deklaracji niższego zobowiązania poprzez nieodnotowanie w księgach niektórych zdarzeń lub odnotowanie zdarzeń, które nie miały miejsca.

Zainteresowanie słuchaczy wzbudził zwłaszcza temat weryfikacji kontrahentów w kontekście przepisów ustawy. Uczestnicy zwrócili też uwagę na obecność w projekcie nieprecyzyjnych pojęć, takich jak należyta staranność czy pośrednia korzyść.

Podsumowując, aby dobrze przygotować się na wejście w życie Ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych należy mieć świadomość jej konsekwencji oraz przeprowadzić diagnozę stanu przedsiębiorstwa względem planowanych regulacji. Kolejnym ważnym elementem jest zaplanowanie odpowiedniej ilości czasu oraz zasobów wewnętrznych i zewnętrznych potrzebnych do wdrożenia niezbędnych rozwiązań.

Szczegółowe informacje poświęcone projektowi ustawy są dostępne na dedykowanej stronie EY. O postępach prac nad projektem ustawy będziemy również na bieżąco informować na blogu.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>