Ryzyko nadużyć w zamówieniach publicznych – czy można je zmierzyć, czy można je lepiej kontrolować

Konferencja: Ryzyko nadużyć w zamówieniach publicznych – czy można je zmierzyć, czy można je lepiej kontrolować? Została zorganizowana w Warszawie przez Fundację im. Stefana Batorego. To część projektu: Barometr Ryzyka Nadużyć w Zamówieniach Publicznych współrealizowanego z firmą Zamówienia 2.0. i węgierską organizacją Corruption Research Center Budapest.

Konferencja podzielona została na dwie części. Pierwsza z nich nosiła tytuł: Pomiar ryzyka nadużyć w zamówieniach publicznych. Co mogą zrobić obywatele we własnym i społecznym interesie? Krótkie prezentacje na ten temat wygłosili: Grzegorz Makowski (Fundacja im. Stefana Batorego), Piotr Markowski (Zamówienia 2.0), Pan Mihaly Fazekas (Corruption Research Center Budapest, University of Cambridge, Goverment Transparency Institute) oraz Laura Indriliunaite (Komicja Europejska, DG Reggio).

Grzegorz Makowski zaprezentował cel, metodologię oraz wstępne wyniki Barometru Ryzyka Nadużyć w Zamówieniach Publicznych. Celem projektu jest:

  • ożywienie debaty publicznej na temat potrzeby funkcjonowania przejrzystych regulacji w zamówieniach publicznych, ciągłego podnoszenia standardów oraz przeciwdziałanie ryzyku nadużyć i korupcji,
  • stworzenie narzędzia, które będzie przydatne do diagnozowania zagrożenia nieprawidłowościami w systemie zamówień publicznych.

Po dyskusji w gronie ekspertów oraz analizie danych dotyczących postępowań zakupowych wybrane zostały następujące wskaźniki Barometru Ryzyka Nadużyć:

  • Pojedynczy oferent – liczba złożonych ważnych ofert
  • Tryb zamówienia
  • Szczegółowość (długość) opisu przedmiotu zamówienia w ogłoszeniu
  • Kryteria kwalifikowalności
  • Liczba wymaganych poświadczeń, certyfikatów, itp.
  • Wysokość wadium
  • Waga kryteriów poza-cenowych
  • Długość czasu od ogłoszenia zamówienia do zamknięcia naboru ofert
  • Długość okresu od zamknięcia naboru ofert do podjęcia decyzji o wyborze wykonawcy

W latach 2010 – 2015 średnie wskazanie Barometru Ryzyka Nadużyć wynosiło 0,32 (gdzie 0 oznacza niskie a 1 wysokie ryzyko nieprawidłowości). Autorzy badania oceniają ten wynik, jako pozytywny, choć równocześnie obserwują negatywny trend Barometru Ryzyka Nadużyć.

Najciekawsze wstępne wnioski z badania:

  • W latach 2010 – 2015 obserwujemy spadek udziału postępowań zakupowych, w przypadku, których występuje tylko jeden oferent. Wynika z tego, że obserwowany wzrost indeksu Barometru Ryzyka Nadużyć związany jest z wpływem pozostałych wskaźników.
  • Analiza ryzyka w ujęciu miesięcznym wskazała, że ryzyko nieprawidłowości rośnie na koniec roku kalendarzowego. Prawdopodobnie związane jest to z potrzebą wykorzystania przyznanego budżetu na wydatki. Należy również zwrócić uwagę na to, że z końcem roku skraca się czas składania ofert, zaobserwować można symptomy manipulacji kryteriami oceny oraz wzrost udziału postępowań, w których bierze udział tylko jeden oferent.

Druga część konferencji zatytułowana: Zmiany w prawie zamówień publicznych – aktualne i przyszłe – czy pomogą w przeciwdziałaniu nadużyciom w systemie zamówień publicznych? miała formę panelu dyskusyjnego. Wzięli w nim udział: Mariusz Haładyj (podsekretarz stanu, Ministerstwo Rozwoju), Małgorzata Stręciwilk (prezes Urzędu Zamówień Publicznych), Hubert Nowak (prawnik) oraz Tomasz Berdyga (Zamówienia 2.0), moderatorem dyskusji był Sławomir Wikariak (Dziennik Gazeta Prawna).

Dyskusji poddane zostały dwie planowane zmiany w Ustawie Zamówień Publicznych, które mogą się wiązać ze wzrostem ryzyka nieprawidłowości:

  • obligatoryjne kryterium poza cenowe (min. 40%) w przypadku nieustalenia standardów jakościowych przedmiotu zamówienia,
  • wprowadzenie tzw. zasady in-house, która ma pozwalać na bezpośrednie tj. bezprzetargowe zlecanie realizacji zadań podmiotom kontrolowanym przez zamawiających m.in. spółkom Skarbu Państwa oraz spółkom zależnym od jednostek samorządu terytorialnego.

Na zakończenie panelu uczestnicy zastanawiali się jak powinna wyglądać regulacja dotycząca zamówień publicznych oraz jak zachęcić przedsiębiorców do udziału w postępowaniach publicznych, a tym samym zwiększyć konkurencyjność tych postępowań.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>