RODO – obraz trzech miesięcy zmian

Jakub Charuta
Jakub Charuta Starszy Analityk
kontakt

W związku z dużym zakresem zmian, nowymi uprawnieniami konsumentów i rozszerzonym spektrum obowiązków administratorów oraz podmiotów przetwarzających dane osobowe, RODO stwarza wiele trudności funkcjonalnych. Dotykają one zarówno podmiotów zobowiązanych rozporządzeniem jak i nadzorujący ten obszar Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO).

25 sierpnia 2018 r. minęły trzy miesiące obowiązywania w polskim systemie prawnym Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).

18 lipca 2018 r. prezes UODO Edyta Bielak-Jomaa wraz ze współpracownikami poinformowała, że w okresie od początku obowiązywania RODO do końca czerwca br. do urzędu wpłynęło 756 skarg oraz ponad 600 zapytań związanych z wprowadzeniem oraz stosowaniem nowych przepisów. Wśród wspomnianych skarg stwierdzono 526 naruszeń przepisów o ochronie danych osobowych. W tym czasie instytucje prywatne i publiczne powołały blisko 14 tys. inspektorów ds. ochrony danych. Zwiększenie liczby zapytań i skarg prognozowane było przez prezes UODO już w pierwszym dniu obowiązywania nowych przepisów, jednak przewidywana skala wzrostu liczby wniosków o około 30% okazała się być mocno niedoszacowana.

Rzecznik prasowa UODO, Agnieszka Świątek-Druś, potwierdziła, że realny wzrost liczby skarg w porównaniu do odnotowanej w analogicznym okresie 2017 roku wyniósł 100%. Jej zdaniem na razie niemożliwe jest stwierdzenie czy przyczyna tak dużej liczby zgłoszeń związana jest z początkowym zainteresowaniem zgłaszających nowymi regulacjami czy z wielkością zjawiska przekazywania i przetwarzania danych osobowych. Według przedstawicieli UODO, w przypadku utrzymania się liczby przesyłanych skarg i zapytań może się okazać utrudnione ich terminowe rozpatrywanie.

Widzimy tu pierwszy z problemów funkcjonalnych związanych z obowiązywaniem zaostrzonych przepisów. Wynikać on może zarówno ze skomplikowania samego rozporządzenia, nieprecyzyjności jego zapisów skutkujących problemami interpretacyjnymi jak również z braku jasnych wytycznych skierowanych do odbiorców przepisów. Dodatkowo, w świetle informacji Ministerstwa Cyfryzacji o rozpoczętych działaniach kontrolnych UODO, kary przewidziane w regulacji wydają się być realnie działającym środkiem dyscyplinującym. Przypomnijmy, że za złamanie przepisów grozi do 20 mln Euro lub w przypadku przedsiębiorców do 4% całkowitego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego.

Jako środek zaradczy wobec wątpliwości i niejasności UODO planuje aktualizację poradnika m.in. o tym jak prawidłowo przetwarzać dane pracowników. Szefowa urzędu wyjaśniła, że materiał ten ma być pomocny zarówno pracodawcom jak i pracownikom, w tym zatrudnionym na umowach cywilnoprawych. W celu przygotowania odpowiedniego dokumentu, UODO przeprowadziło konsultacje społeczne. Można było mailowo zgłaszać uwagi i spostrzeżenia związane z przepisami RODO.

Kolejnym gorącym tematem związanym ze zmianą przepisów o ochronie danych osobowych jest kwestia stosowania monitoringu wizyjnego. W tym samym czasie bowiem, co przepisy RODO, weszły w życie również przepisy Ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych. Zmieniły one szereg przepisów sektorowych, w tym dotyczących monitoringu wizyjnego stosowanego przez pracodawców, w jednostkach samorządu terytorialnego oraz w jednostkach oświatowych.

Prezes UODO słusznie zauważyła, że „ustawodawca dał małe szanse administratorom (danych osobowych – red.) na dostosowanie tych przepisów do wymogów rzeczywistości”. Z tego powodu, zdaniem szefowej UODO, niezbędne są wskazówki pozwalające na stosowanie monitoringu wizyjnego zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych. W ramach działań zmierzających do przygotowania wskazówek, UODO udostępnił w czasie konsultacji społecznych dokument zawierający instrukcje dotyczące wykorzystywania monitoringu wizyjnego.

Efektem konsultacji ma być dokument z opiniami prezesa UODO oraz wskazujący wytyczne stosowania przepisów w konkretnych przypadkach. Kluczową kwestią związaną z poprawnością stosowania monitoringu wizyjnego jest nie tylko oznaczenie miejsca monitorowania odpowiednim piktogramem, ale również zapewnienie informacji o tym, kto i w jakim celu prowadzi rzeczony monitoring. Dopiero w wypadku udostępnienia takich danych oraz wskazania możliwości kontaktu z administratorem danych wypełni on nałożony na siebie obowiązek informacyjny – pokreślił Piotr Drobek z biura UODO.

Jak można się było spodziewać tak poważna zmiana przepisów przyniosła ze sobą szereg trudności i wątpliwości. Dodatkowym czynnikiem komplikującym sytuację prawną stała się wchodząca w życie, w zbliżonym do RODO terminie, nowa ustawa o ochronie danych osobowych. Działania UODO nakierowane na przygotowanie wytycznych do stosowania przepisów są oczywiście cenne i potrzebne. Nasuwa się jednak pytanie czy nie powinny one nastąpić przed wejściem w życie lub z początkiem obowiązywania nowych regulacji.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>