Nadużycia giełdowe pod kontrolą dzięki MAR

Wchodzące w życie 3 lipca 2016 r. zapisy rozporządzenia Market Abuse Regulation (MAR) oraz dyrektywy Market Abuse Direcitve (MAD) służyć mają wzmocnieniu i uzupełnieniu systemu nadzoru nad rynkiem finansowym Unii Europejskiej.

Swoje cele, w odniesieniu do wszystkich krajów członkowskich UE, regulacje MAD i MAR będą realizować poprzez:

  • Ujednolicenie, uproszczenie i aktualizację otoczenia regulacyjnego
  • Zapewnienie integralności europejskich rynków finansowych
  • Podniesienie poziomu ochrony inwestorów i zaufania społecznego do obrotu finansowego
  • Zwiększenie efektywności zapobiegania i wykrywania nieprawidłowości w obrocie

finansowym

  • Zapewnienie nieuchronności ponoszenia odpowiedzialności za nieprawidłowości.

Faktem jest, że w obrocie giełdowym informacje stanowią podstawową zmienną, na podstawie której środki finansowe są alokowane w różne instrumenty, podmioty i branże. Jak niemal każde cenne dobro, ich posiadanie jest przedmiotem ciągłej rywalizacji rynkowej. Tym samym wiąże się z pokusą nieuprawnionego pozyskiwania.

Jedną z najpopularniejszych form oszustwa giełdowego jest zjawisko insider trading, która polega na wykorzystaniu lub ujawnieniu informacji poufnej na temat spółki. W efekcie może to zniekształcić wycenę emitowanego przez nią instrumentu finansowego. Powstała w ten sposób asymetria informacji pomiędzy uczestnikami rynku może prowadzić do uzyskania nieuprawnionej korzyści przez jedną ze stron.

Zgodnie z zapisami MAR i MAD wykorzystanie informacji poufnej ma miejsce wówczas, gdy osoba dysponująca informacją poufną wykorzysta ją do zbycia lub nabycia instrumentów finansowych na rachunek własny lub na rzecz osoby trzeciej. Działanie takie może mieć charakter pośredni lub bezpośredni. Za bezprawne ujawnienie informacji poufnej uważa się także sytuację, w której osoba znajdująca się w posiadaniu informacji poufnej ujawnia ją osobie nieupoważnionej.

Nowe regulacje zaostrzać będą potencjalne sankcje za działania tego typu. W przypadku ujawnienia informacji poufnych Komisja Nadzoru Finansowego może nałożyć grzywnę do dwóch milionów złotych. Odpowiedzialnemu za czyn niezgodny z prawem grozić może także kara pozbawiania wolności do lat trzech. W przypadku MAR maksymalna administracyjna sankcja wynieść może nawet 15 milionów euro lub 15% całkowitych rocznych obrotów.

Wachlarz specyficznych schematów manipulacji rynkowych jest bardzo szeroki. Zasadniczo, mianem manipulacji można określić nieuprawnione działanie, skutkujące zniekształceniem któregoś z parametrów instrumentu finansowego.

Najczęściej chodzi o wycenę. Nieuprawnione działanie dotyczyć może zarówno dokonywania operacji wpływających na sam instrument finansowy, jak również rozpowszechniania zmanipulowanych informacji na temat danego instrumentu lub spółki. W rozumieniu MAR i MAD manipulacją rynkową jest zawieranie transakcji, składanie zleceń lub inne zachowanie, które może wprowadzić w błąd co do podaży, popytu lub ceny instrumentu lub utrzymania jej na nienaturalnym poziomie. Manipulacją są również operacje związane z użyciem fikcyjnych narzędzi i rozpowszechnianiem lub przekazywaniem fałszywych informacji.

W przepisach jest również zakaz przekazywania wprowadzających w błąd danych dotyczących wskaźników referencyjnych. MAR za manipulację uznaje także zakłócanie funkcjonowania systemów w handlu wysokiej częstotliwości, czyli handlu prowadzonego za pomocą specjalnie zaprogramowanych komputerów.

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi bezpośrednio zakazuje manipulacji, wymieniając przy tym szereg stanowiących je przypadków.

Zgodnie z zapisami ustawy mogą one polegać na składaniu zleceń lub zawieraniu transakcji mogących wprowadzić w błąd co do rzeczywistego popytu, podaży lub ceny instrumentu, bądź powodujące sztuczne ustalenie jego ceny.

Za manipulacje uważa się również rozpowszechnianie fałszywych lub nierzetelnych informacji o instrumentach finansowych, a także inne czynności zaburzające transparentność rynku. Za stosowanie manipulacji grozi obecnie grzywna do pięciu milionów złotych, kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat, lub obie te sankcje łącznie. W świetle nowych regulacji maksymalną karą administracyjną w odniesieniu do manipulacji rynkowej jest pięć milionów euro dla osoby fizycznej. W przypadku osoby prawnej to 15 milionów euro lub 15% całkowitych rocznych obrotów na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego.

Efektem nowych przepisów są nie tylko zmiany w klasyfikacji nadużyć oraz z zakresu odpowiedzialności. To również konieczność zrewidowania przez emitentów polityki raportowania w zakresie dysponowania informacjami o charakterze cenotwórczym.

Bez wątpienia w obliczu tak głębokich zmian, emitenci nie powinni pozostać bierni. Kluczowym wyzwaniem jest sporządzenie i formalne przyjęcie polityk ujawniania informacji poufnych oraz sporządzenie indywidualnych dla każdej spółki katalogów informacji poufnych.

Zagadnienie nowych obowiązków informacyjnych jest przedmiotem konferencji i szkoleń prowadzonych przez instytucje oraz doradców rynku kapitałowego. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę publicznie dostępne informacje, postęp prac nad wdrożeniem adekwatnych rozwiązań należy ocenić jako umiarkowany. Sytuacja może jednak ulec zmianie w momencie rozpoczęcia obowiązywania przepisów lub w przypadku nałożenia pierwszych surowych kar na emitentów niespełniających wymagań.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>