Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju zwiększa świadomość ryzyka nadużyć finansowych

Laura Benachir
Laura Benachir Doświadczony Analityk
kontakt

Jednostki zaangażowane w wydatkowanie środków publicznych mogą od stycznia wspomagać się poradnikiem na temat ryzyka nadużyć finansowych i przeciwdziałania im. Poradnik ma być przydatny zwłaszcza przy projektach realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020.

Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju opublikowało w styczniu poradnik mający na celu zwiększenie świadomości wystąpienia ryzyka nadużyć finansowych oraz poszerzenie wiedzy o dostępnych narzędziach do walki z nimi. Jest on skierowany do wszystkich jednostek, które są zaangażowane w wydatkowanie środków publicznych.

Narzędzia pomocne w realizacji projektów

Na każdego beneficjenta Programu Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020 podpisującego umowę o dofinansowanie, nałożono wymóg ukończenia danego projektu z należytą starannością oraz przy zachowaniu wszystkich obowiązujących przepisów zarówno krajowych, jak i unijnych. Powinien, zatem mieć świadomość występowania ryzyka nadużyć. Jako pomocne narzędzie wskazano między innymi wprowadzenie kodeksu etyki. Zwrócono uwagę na działania mające na celu zapobieganie konfliktowi interesów, wprowadzenie systemu informowania o nieprawidłowościach wewnątrz danej instytucji. Zalecono szkolenia pracowników. Jako dobrą praktykę wskazano wytypowanie spośród zatrudnionych jednej osoby, która pełniłaby funkcję doradcy etycznego.

W poradniku, jako jedną z metod zapobiegania konfliktowi interesów, wskazano wprowadzenie procedury (polityki) wewnętrznej, a jako wspierającą inicjatywę zaproponowano zapoznanie pracowników z dokumentami publikowanymi przez CBA oraz oferowanie im stałego dostępu do szkoleń.

Pozytywny wkład sygnalistów

Autorzy dokumentu położyli duży nacisk na omówienie mechanizmu sygnalizacyjnego (zarówno dostarczanego przez podmiot zewnętrzny, jak i wewnętrzny dział IT) oraz pozytywną rolę, pełnioną przez sygnalistów. W procedurach instytucji zarządzającej wyraźnie określono metody ochrony sygnalistów, którzy zdecydowali się zareagować na bezprawne działania w organizacji. Dodatkowo, w umowach podpisanych przez beneficjentów zawarto klauzulę, według której zabrania się wyciągania konsekwencji oraz podejmowania działań odwetowych względem takich osób. Zalecono też zapewnienie odpowiedniej ochrony tożsamości.

Monitorowanie poziomu ryzyka nadużyć pomaga im zapobiegać

Efektywne zapobieganie wszelkim nieprawidłowościom finansowym łączy się z aktywnym monitorowaniem poziomu ryzyka nadużyć. Dlatego też, umowa o dofinansowanie nakłada na beneficjenta obowiązek szacowania ryzyka wystąpienia nieprawidłowości w związku z realizacją danego projektu. Jako że obecnie nie jest znany uniwersalny model efektywnego zarządzania ryzykiem, instytucja jest zobligowana do przeprowadzania każdorazowo obiektywnej analizy, która ma na celu odpowiedź na pytanie czy beneficjent posiada odpowiednie narzędzia zapobiegające wspomnianym nadużyciom.  Dodatkowo, w trakcie takiej analizy oceniane są istniejące już wewnątrz organizacji dedykowane mechanizmy kontrolne.

Beneficjent jest zobligowany do poinformowania o każdej nieprawidłowości

Należy mieć na uwadze to, że w przypadku zidentyfikowania lub podejrzenia wystąpienia jakiejkolwiek nieprawidłowości, beneficjent ma obowiązek poinformowania o tym dedykowanej instytucji wdrażającej lub instytucji pośredniczącej. Ma na to siedem dni, od daty uzyskania informacji o zaistnieniu takiej sytuacji. Jako dobrą praktykę wskazuje się pozyskiwanie informacji od organów ścigania lub UOKiK na temat etapu postępowania, przy jednoczesnym korzystaniu z prawa do wglądu w akta sprawy.

W przypadku zidentyfikowania podejrzenia nadużycia finansowego wewnątrz organizacji, pracownicy beneficjenta są zobowiązani do poinformowania odpowiednich służb. Jednocześnie zalecane jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia w taki sposób, który wyeliminowałby zniekształcenie dowodów nieprawidłowości. Odpowiednie organy mogą być powiadomione o zdarzeniu przez świadka w następujący sposób:

  • anonimowo – telefonicznie (osoba dzwoniąc na infolinię lub pod numer alarmowy nie podaje swoich danych personalnych) lub listownie (osoba zgłaszająca rezygnuje z podpisu lub składa nieczytelny podpis),
  • poprzez wysłanie lub złożenie pisma w siedzibie uprawnionego organu ścigania (za pomocą e-maila, listu lub faksu),
  • poprzez ustne zawiadomienie o przestępstwie, które zostanie sformalizowane protokołem.

Aby dbać o dobry wizerunek funduszy europejskich oraz zapewnić bezpieczeństwo środków publicznych, do umów o dofinansowanie dodano klauzule chroniące przed skutkami nadużyć. Z tego tytułu, instytucje wdrażające oraz instytucje pośredniczące mogą wstrzymać płatności dla beneficjentów, w przypadku, których powstało podejrzenia wystąpienia nadużycia.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>