Konferencja MedKompas – gratka dla zainteresowanych tematyką compliance

MedKompas – niewtajemniczonym termin ten mówi niewiele, osobom z branży medycznej zapewne znacznie więcej, dla oficerów compliance i rzeczników etyki, niezależnie od reprezentowanego sektora, mógłby być jednak pozycją obowiązkową. Dlaczego? Po pierwsze dlatego, że jest dobrze skrojonym projektem promującym zasady etyczne w relacji tzw. biznesu z przedstawicielami ochrony zdrowia. Po drugie (i to ciekawe także dla osób spoza branży medycznej) sponsorem projektu jest firma, na której przykładzie cały świat uczy się, że compliance może się opłacać (zwłaszcza zanim coś niepożądanego się wydarzy). Wreszcie po trzecie MedKompas, głosem swoich organizatorów opowiada o samoregulacji, z której branża medyczna jest szczególnie dumna, a którą jako dobry przykład warto polecać także przedstawicielom innych sektorów.

W miniony wtorek, 27 września odbyła się konferencja „Medkompas na półmetku”. Wydarzenie skierowane do dość hermetycznej grupy odbiorców, bez udziału mediów i dużego rozgłosu. Pozory mylą – ta mini konferencja to synteza tego, skąd pochodzi i czym jest współczesne compliance. Powinno zainteresować każdego, kto odwiedza nasz blog, a argumentów za tym jest co najmniej pięć:

Skąd ten projekt?  

Fundatorem projektu MedKompas jest Siemens. Nieprzypadkowo – 10 lat temu niemieckim gigantem wstrząsnął skandal korupcyjny, który położył się cieniem na 160-cio letniej historii firmy. Za swoje występki koncern zapłacił nie tylko finansowo (choć sowicie bo łączna wartość kar i ugód przekroczyła 3 mld EUR) ale także zaangażowaniem w promowanie działań etycznych w biznesie. Obecnie Siemens może się pochwalić jednym z najlepiej rozwiniętych systemów compliance, którego perłą w koronie są tzw. działania kolektywne, czyli inicjatywy realizowane przy udziale stron trzecich takie jak MedKompas właśnie.

Case Siemensa jest ważny – pokazuje, że compliance 10 lat temu i dziś to zupełnie inne tematy, a firma chcąc uniknąć kar czy utraty reputacji z pewnością wiele by dała za choćby częściowo tak sprawny system kilkanaście lat temu…

Samoregulacji czas

MedKompas to także opowieść o tym jak branża medyczna współpracuje na rzecz wspólnych standardów etycznych. Najpierw może jednak o tym dlaczego w ogóle to robi. Wszelkie działania związane ze stosowaniem oraz z rozwojem wyrobów medycznych oparte są na interakcjach z lekarzami (lub szerzej – przedstawicielami zawodów medycznych <ang. HCPs – health care professionals>). Nowy wyrób medyczny wymaga dobrego szkolenia (żaden z nas nie chciałby na przykład, żeby lekarz, który wszczepia nam implant uczył się na naszym przypadku). Na podstawie informacji przekazywanych firmom medycznym przez lekarzy, wyroby medyczne są poprawiane lub wymyślane są nowe urządzenia. Wszystkim tym interakcjom towarzyszyły jednak od czasu do czasu przypadki zachowań nieetycznych lub takich, co do których zachodziło podejrzenie wystąpienia konfliktu interesów lub wykorzystywania kontaktów z przedstawicielami zawodów medycznych dla celów sprzedażowych. Takie przypadki, pomimo że pozornie w interesie przemysłu (rosła sprzedaż), nikomu się specjalnie nie opłacały:

  • firmom bo ryzykowały wizerunkiem, wykluczeniem z przetargów i karami, a w dodatku przeznaczały środki na „spa” zamiast na faktyczną edukację,
  • pacjentom bo nigdy nie mogli być pewni czy dana terapia była dla nich na pewno najlepsza,
  • wreszcie lekarzom (en masse) – którzy mając świadomość wykonywania zawodu zaufania publicznego – chcą szkolić się i dbać o dobro pacjentów w najlepszy znany sobie sposób (za spa i inne atrakcje mogą zapłacić sami)
  • Dlatego właśnie firmy farmaceutyczne i producenci sprzętu medycznego, chcąc nomen omen uzdrowić rynek ochrony zdrowia przyjmują zasady, które mają ograniczyć powyższe ryzyka.

Perspektywa lekarza. Jak się w tym nie pogubić?

Branża farmaceutyczna swoje regulacje przyjęła nieco wcześniej – firmy zrzeszone w Europejskiej Federacji Stowarzyszeń i Firm Farmaceutycznych (EFPIA) postawiły m.in. na transparentność i ujawnienie  tzw. transferów korzyści. W czerwcu tego roku wszyscy sygnatariusze tzw. Kodeksu przejrzystości EFPIA po raz pierwszy ujawnili wartości i beneficjentów środków przekazanych lekarzom i organizacjom ochrony zdrowia (np. szpitalom).W świecie producentów i dystrybutorów sprzętu medycznego, dyskusja nad rozwiązaniami rozgorzała nieco później. Aktualnie firmy zrzeszone w MedTech Europe (czyli związku europejskich stowarzyszeń branży technologii medycznych) przyjmują wypracowany w 2015 roku nowy kodeks etyki. W Polsce, nad zmianami pochylają się wspólnie należące do MedTech Europe – Ogólnopolska Izba Gospodarczą Wyrobów Medycznych POLMED oraz Izba Producentów i Dystrybutorów Diagnostyki Laboratoryjnej. A jest się nad czym pochylać bo zaprezentowane podczas konferencji MedKompas zmiany idą m.in. w kierunku całkowitego zakazu bezpośredniego sponsorowania uczestnictwa lekarzy w wydarzeniach edukacyjnych (co w szeroko pojętej branży medycznej było praktyką powszechną).

Perspektywa lekarzy w tej sytuacji nie jest zatem prosta bo regulacje branży farmaceutycznej i branży technologii medycznych, mimo spójnych ideałów i celów (jak np. polepszanie życia i zdrowia pacjentów czy uczciwość w biznesie) różnią się w zakresie praktycznych rozwiązań. Całe szczęście przyjęte zasady nie pozostają wiedzą tajemną – uczestnicy konferencji MedKompas podpowiadają, że o konkretach można przeczytać na stronach:

A co jeśli nie? Czy samoregulacja i zaostrzanie standardów to jedyna droga?

Rozwiązania nie są proste także dla firm bo niejednokrotnie wymuszają istotne zmiany w dotychczasowym modelu biznesowym. Czy zatem firmy muszą się na to zgodzić? Teoretycznie nie. W praktyce – najprawdopodobniej tak. Istotna część producentów przyjęła zaproponowane rozwiązania na poziomie globalnym, a swoim jednostkom terenowym zaleciła dostosowanie się do nowych zasad. Skoro liderzy rynku popierają zmiany, pozostałych (mniejszych, czasami lokalnych podmiotów) najpewniej nie stać na to by się do nich nie dostosować, nawet jeśli nie pałają szczególnym entuzjazmem do zaproponowanych rozwiązań. Mówiąc w przenośni – ten pociąg już jedzie, a jak mawiał Goethe – „kto nie idzie do przodu, ten się cofa”. O tym, czy i jak nowy Kodeks etyki MedTech został przyjęty w Polsce – napiszemy już wkrótce. Sami jesteśmy ciekawi.

 Światowe compliance w regionalnych progach

Na koniec wisienka na torcie, czyli o tym, że się da… Podczas konferencji swoimi spostrzeżeniami podzieliła się Dyrektor Powiatowego Centrum Zdrowia w Malborku. Szpital, we współpracy z ekspertami projektu MedKompas, właśnie dopina na ostatni guzik swój szyty na miarę system compliance. Czyli to, z czym zwlekają lub nie mogą sobie poradzić największe podmioty (nie tylko z branży medycznej) udało się w stosunkowo niewielkiej instytucji zdrowia. To, że niewielkiej wcale nie oznacza, że było łatwiej. Szpital także musiał rozpoznać i przeanalizować ryzyka, zbadać kulturę organizacyjną, wypracować rozwiązania i skutecznie je zaimplementować. I jak mówią wdrażający – samo rozpoczęcie dyskusji to już bardzo ważny, jeśli nie kluczowy krok w dążeniu do efektywnego zarządzania zgodnością. Teraz dyrektor szpitala z dumą przytacza jedno z haseł kampanii plakatowej, mówiąc, że dla jej lekarzy najlepszym podziękowaniem jest słowo „dziękuję”.

Ja także dziękuję – organizatorom opisywanej 2-godzinnej konferencji za co najmniej pięć interesujących tematów. Da się! Z pożytkiem dla uczestników – i merytorycznie i syntetycznie. Wszystkich zainteresowanych współczesnymi trendami w zakresie zarządzania zgodnością (compliance) zachęcam do śledzenia szeroko rozumianej branży medycznej (life-science) – jest z czego brać przykład.

* MedKompas – projekt organizowany przez Ogólnopolską Izbę Gospodarczą Wyrobów Medycznych POLMED. Jego głównym założeniem jest promowanie zasad etycznej współpracy pomiędzy przedstawicielami rynku wyrobów medycznych a przedstawicielami ochrony zdrowia. Pierwszy etap projektu rozpoczął się w 2010 roku, aktualnie na półmetku jest drugi etap realizowany od listopada 2014 roku. W ramach projektu realizowane są:

  • warsztaty „Prawne i etyczne aspekty współpracy przedstawicieli ochrony zdrowia z przedstawicielami przemysłu medycznego”.
  • publiczne debaty poświęcone polityce compliance w ochronie zdrowia
  • prace nad modelowym systemem compliance obejmującym przewodnik, Kodeks Etyki szpitala oraz zasady ujawniania nadużyć i nieprawidłowości.

Więcej o Izbie POLMED oraz inicjatywie MedKompas można przeczytać tutaj.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>