Audyt? Przecież już miałem!

Rafał Rydzak
Rafał Rydzak Konsultant
kontakt
Rinat Szepe
Rinat Szepe Staszy Analityk
kontakt

Audyt sprawozdania finansowego, audyt procesów, audyt śledczy. Przecież to to samo – audyt”. Z takimi reakcjami spotykamy się często, gdy nasi partnerzy biznesowi słyszą o audycie dochodzeniowym lub inaczej śledczym. Wiele osób nie dostrzega wszystkich różnic, jakie istnieją między audytem śledczym a audytem finansowym, formalnie określanym, jako badanie sprawozdania finansowego, a co za tym idzie nie dostrzega wszystkich korzyści, jakie firma może osiągnąć z obu tych źródeł. Postanowiliśmy zebrać i krótko opisać najważniejsze różnice między audytem śledczym i finansowym.

Częstotliwość

Badanie sprawozdania finansowego (audyt finansowy) jest dobrze znaną usługą, szczególnie wśród tych, których firmy są zobligowane do poddania sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta. Jest to, bowiem proces powtarzający się po zakończeniu każdego roku obrotowego, a w odniesieniu do niektórych podmiotów – np. spółek giełdowych, nawet częściej.
Tej powtarzalności brak, gdy mowa o audycie dochodzeniowym. Jest on inicjowany w sytuacji ujawnienia lub podejrzenia nadużycia, potrzeby szybkiego zidentyfikowania odpowiedzialnych za to osób, zebrania dowodów i wyciągnięcia odpowiednich wniosków na przyszłość. Dlatego też, umiejętność sprawnego działania, które wynika po części z dysponowania odpowiednimi narzędziami analitycznymi i doświadczeniem, ma kluczowe znaczenie.
Jak potwierdza praktyka, istotnym zabezpieczeniem przed koniecznością podejmowania nagłych działań będących reakcją na nadużycie, jest coraz częściej podejmowana przez zarządzających firmami decyzja o prewencyjnym przeglądzie obowiązujących w firmie procedur. Zmniejsza to ryzyko występowania niekorzystnych zjawisk.

Cel

Cel badania sprawozdania finansowego został jasno określony w standardach pracy biegłego rewidenta i jest on niezależny od wielkości firmy i branży, w jakiej działa. Biegły rewident wyraża opinię o tym czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadami rachunkowości oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia sytuację finansową i majątkową, jak też wynik finansowy jednostki.
W przypadku audytu dochodzeniowego jego cel jest ściśle związany ze zidentyfikowanym nadużyciem, kręgiem podejrzanych czy możliwymi konsekwencjami. Jest to zawsze przedmiot ustaleń między audytorem i firmą.

Zakres

Cel audytu determinuje zakres prac, jaki musi zostać zrealizowany. Ogólny cel audytu finansowego wymaga od biegłego rewidenta przeglądu znacznej ilości dokumentów i danych finansowych. Ograniczenia czasowe, ludzkie, jak i finansowe wymuszają na biegłym rewidencie przyjęcie odpowiednich poziomów istotności analizowanych danych. Co za tym idzie występuje nieuniknione ryzyko, że niektóre istotne zniekształcenia sprawozdania finansowego nie zostaną wykryte (ryzyko przeoczenia).
Szczegółowy cel (teza) przyjęty w związku z prowadzonym audytem dochodzeniowym wpływa na ograniczenie zasięgu prac (np. do obszaru zakupów, sprzedaży, płac itd.). Wymaga jednak dalece głębszego zrozumienia istoty zawieranych transakcji, także w kontekście ogólnej działalności firmy. Potwierdzenie istnienia dokumentu księgowego nie stanowi dla audytora śledczego wystarczającego dowodu poprawności transakcji. Musi on potwierdzić zasadność jej zawarcia z danym podmiotem w określonych okolicznościach. Ocena wiarygodności samego dokumentu jest już osobną kwestią podlegającą analizie.

Metodyka i główne zasady

Cel i zakres prac audytorskich wymagają od audytorów zastosowania określonych technik (narzędzi) badania. Biegły rewident weryfikuje dokumentację uzgadniając jej treść do odpowiednich zapisów księgowych. Nie jest jego celem weryfikacja biznesowej zasadności zawierania umów, zastosowanych cen, zakupu majątku lub usług od określonych podmiotów. Odpowiedzialność tę ponosi kierownik jednostki.
Wsparciem kierownika jednostki w tym zakresie może być jednak audytor śledczy. Dysponuje on narzędziami, które umożliwiają weryfikację ewentualnych powiązań pracowników firmy z dostawcami lub odbiorcami produktów, identyfikowania podejrzanych transakcji. Wnioski z jego prac są istotnym wsparciem zarządzających firmą w bieżącej działalności, jak również stanowią wkład w eliminowaniu ryzyka niekorzystnych zdarzeń w przyszłości.

Odbiorca informacji

Treść opinii i raportu o zbadanym sprawozdaniu finansowym jest ujawniana wraz z nim w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tym samym jest to dokument dostępny dla każdego zainteresowanego.
Wnioski wynikające z prac audytora śledczego mają charakter bardziej dyskretny, a ich dostępność jest uzależniona od decyzji kierownika jednostki lub organu zlecającego audyt.

Cecha Audyt finansowy Audyt śledczy
Częstotliwość Powtarzalność Niepowtarzalność
Cel Wydanie opinii o zbadanym sprawozdaniu finansowym Ustalenie lub założenie, zbadanie i udowodnienie tezy
Zakres Ogólny Szczegółowy – wyznaczany przez ustalenia audytora z firmą
Metodyka Techniki rewizji finansowej Szczególne techniki badania nadużyć
Główne zasady Zawodowy sceptycyzm Ostateczne potwierdzenie lub odrzucenie tezy
Odbiorca Każdy Kierownik jednostki / organ zlecający audyt

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>