Audyt finansowy, a wykrywanie oszustw

Często pojawiającym się problemem jest rozróżnienie pomiędzy audytem sprawozdań finansowych, a pozostałymi audytami. Pisaliśmy o tym szerzej w tekście – Audyt? Przecież już miałem! Jeśli chodzi o sam audyt sprawozdań finansowych równie trudnym zagadnieniem jest prawidłowe zrozumienie roli i odpowiedzialności biegłego rewidenta w zakresie identyfikowania oszustw.

Odpowiedzialność biegłego rewidenta w trakcie badania sprawozdania finansowego reguluje Międzynarodowy Standard Rewizji Finansowej nr 240 „Odpowiedzialność biegłego rewidenta podczas badania sprawozdań finansowych dotycząca oszustw”. Już na samym początku dokumentu pada stwierdzenie, że główna odpowiedzialność w zakresie przeciwdziałania i wykrywania oszustw spoczywa na kierowniku jednostki, czyli w przypadku spółek na zarządzie. Odpowiedzialność biegłego rewidenta ma mniejszy zakres.

Oszustwo od błędu w sprawozdaniu finansowym różni się tym, że jest ono zamierzone, podczas gdy błąd jest nieumyślny. Z tego powodu ryzyko niewykrycia oszustwa zazwyczaj jest wyższe niż ma to miejsce w przypadku błędu. Wynika to z tego, że przy dokonywaniu oszustwa mogą być świadomie wykorzystane bardziej wyrafinowane i zaplanowane działania, mające na celu ukrycie tego działania i jego sprawców. Ryzyko niewykrycia jest szczególnie duże w przypadku danych szacunkowych.

W standardzie wymieniono dwa główne typy oszustw istotnych z perspektywy audytora. Mogą one bowiem ostatecznie wpłynąć na zniekształcenie sprawozdania. Są to: zawłaszczenie majątku oraz celowa nieprawidłowa sprawozdawczość. Audytor ma szereg procedur do wykonania w związku z ryzykiem wystąpienia tych nieprawidłowości.

Badając sprawozdanie finansowe audytor ma do osiągnięcia następujące cele:

– zidentyfikowanie i ocena ryzyka występowania istotnych nieprawidłowości wynikających z oszustw;

– zebranie odpowiednich dowodów dokumentujących oszacowane ryzyko;

– odpowiednia reakcja na zidentyfikowane ryzyka oraz zidentyfikowane lub potencjalne oszustwa poprzez wykonanie odpowiednich procedur;

W czasie wykonywania pracy biegły musi cały czas zachowywać zawodowy sceptycyzm. Część procedur jest oparta na badaniu próbkowym lub na oświadczeniach kierownictwa, czy pracowników odpowiedzialnych za poszczególne procesy w spółce. Standard też mówi, że jeżeli nie ma podstaw do wątpliwości, to dokumenty przekazane przez spółkę należy traktować jako autentyczne. Warto w tym miejscu podkreślić też fakt, że celem badania przez biegłego nie jest wykrywanie wszelkich oszustw, w badanym podmiocie, a jedynie tych, które mają materialny wpływ na sprawozdanie finansowe.

Wykrywanie oszustw nie jest jedynym ani nawet głównym celem audytora w trakcie badania sprawozdania finansowego. Przeprowadzane procedury nie dają pewności, że wszystkie oszustwa zostaną wykryte i kompletnie oszacowane. Nawet w standardzie określono, że ryzyko istotnego zniekształcenia sprawozdania z powodu oszustwa występuje w trakcie badania i nie da się go całkowicie wyeliminować.

 

Zobacz również:

Zachęcamy do odwiedzenia serwisu dedykowanego Komitetom Audytu. Jest to przestrzeń w sieci stworzona przez firmę doradczą EY, dedykowana członkom Komitetów Audytu i Radom Nadzorczym.

Powiązane wpisy


Napisz komentarz

XHTML: Możesz użyć tagów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>